Atık Mantar Kompostu ve İlave Led Aydınlatma Uygulamalarının Maydanoz Fide Kalitesine Etkisi

Abstract

Bu çalışmada, kırmızı (K), mavi (M) ve beyaz (B) dalga boyu kullanılarak yapılan ek aydınlatma uygulamalarının (KEA: gün ışığına ilaveten gün içerisinde ışık şiddetinin 100 μmolm-2s-1'in altına düştüğünde yapılan ek aydınlatma, GBEA: gün ışığına ilaveten gün doğumundan batımına kadar yapılan ek aydınlatma) ve 3 farklı yetiştirme ortamının [(taze atık mantar substratı (AMS), %50taze atık mantar substratı+%50torf (AMS+T) ve torf (T)] birleşik etkisinin maydanoz fidelerinin kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. En yüksek tohum çıkışı torf ortamında belirlenirken, torf ortamında yetiştirilen fidelerin gelişimleri, diğer ortamlara göre zayıf bulunmuştur. Maydanoz fidelerinde en uzun boy, en kalın gövde çapı, en fazla yaprak sayısı ve alanı, en yüksek yaprak-gövde yaş ve kuru ağırlıkları AMS+T ortamından elde edilmiştir. Ortamlar arasında en yüksek fotosentez oranı da AMS+T ortamında saptanmıştır. Ek aydınlatma uygulamaları gövde çapı, kök uzunluğu, kök ve yaprak-gövde kuru ağırlığı, klorofil içeriği ve fotosentez oranını hiçbir ek aydınlatma yapılmayan kontrol uygulamasına göre artırmıştır. Çalışmada sadece fide boyu, yaprak sayısı ve alanı, kök kuru ağırlığı, yaprak Kroma değerleri bakımından dalga boyları arasında fark bulunmuştur. Taze AMS'nın yeniden kullanımı hem atık yönetimi hem de torf kaynaklarının korunması bakımından önemlidir. Enerji maliyeti düşünüldüğünde de KEA uygulaması daha tercih edilebilir bulunmuştur. Fide kalitesinde önemli kriterler olan gövde çapı, yaprak alanı, kök uzunluğu, yaprak-gövde ve kök kuru ağırlıkları bakımından yetiştirme ortamı ve ek aydınlatma uygulamalarının bileşik uygulamasında en iyi kombinasyonun AMS+T-KEA-K uygulaması (sırasıyla 1.56 mm, 8.70 cm, 8.97 cm2, 0.0070 g ve 0.0203 g) olduğu belirlenmiştir. Çalışmada tuz içeriği yüksek AMS ortamında yetiştirilen maydanoz fidesi kalitesinin LED aydınlatma uygulamaları ile iyileştirilebileceği ortaya konulmuştur.In this study, the effects of supplementary lighting applications using red (R), blue (B) and white (W) wavelengths (ISL: supplementary lighting applied when the light intensity is below 100 μmol m-2 s-1 during the day in addition to daylight, SSSL: supplementary lighting applied from sunrise to sunset in addition to daylight) and 3 different growing media [(fresh spent mushroom substrate (SMS), fresh spent mushroom substrate+peat (SMS+P) and peat (P)] combined on the quality of parsley seedlings were investigated. While the highest seed emergence was determined in peat medium, the development of seedlings grown in peat medium was found to be weak compared to other media. The longest height, thickest stem diameter, highest leaf number and area, highest leaf-stem fresh and dry weights in parsley seedlings were obtained from SMS+P medium. The highest photosynthesis rate among the media was also obtained from SMS+P medium. Supplementary lighting applications increased stem diameter, root length, root and leaf-stem dry weight, chlorophyll content and photosynthesis rate compared to the control application without any supplementary lighting. In the study, only seedling length, leaf number and area, root dry weight, leaf Chroma values were found to be different between the wavelengths. Reuse of fresh SMS is important in terms of both waste management and protection of peat resources. Considering the energy cost, ISL application was found to be more preferable. In terms of stem diameter, leaf area, root length, leaf-stem and root dry weights, which are important criteria for seedling quality, it was determined that the best combination in the combined application of growing medium and supplementary lighting applications was the SMS+P-ISL-R application (1.56 mm, 8.70 cm, 8.97 cm2, 0.0070 g and 0.0203 g, respectively). In the study, it was revealed that the quality of parsley seedlings grown in SMS medium with high salt content can be improved with LED lighting applications.