17. ve 18. Yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nde Evrak Sahteciliği

Abstract

Evrak sahteciliği yazılı evrakların ortaya çıkışından bu yana devletlerin ortak sorunları arasındadır. Bu bağlamda Osmanlı Devleti'nde de birçok evrak sahteciliği vakalarına rastlanmıştır. Evrak sahteciliğinde çeşitli yöntemler göze çarpmaktadır. Bunlardan ilki taklit yöntemidir. Padişah tuğrasını, veziriazamın sahhını ve mührünü, yine yetkili devlet adamlarının mühürlerini taklit etmek yöntemiyle pek çok sahte belge düzenlenmiştir. Diğer yöntemler ise rüşvet, yalancı şahit ve asıl belge üzerinde oynama yapmak suretiyle gerçekleştirilen tahrif yöntemidir. Pek çok farklı nedenlerle sahte belge düzenleme işine girişmişlerdir. Bunlar, haksız kazanç elde etme, toplum düzenini bozmak, makam-mevkii sahibi olma arzusu, diplomatik evrak, adlî konular ve muhtelif sahteciliklerdir. Bunlardan en çok tercih edilen neden haksız kazanç elde etme arzusu olmuştur. Haksız kazanç konusunda yapılan sahteciliklerde kendi arasında yedi grupta sınıflandırılmıştır. Bunlar; timar-zeamet, mukataa, vakıf, vergi, malk-mülk edinme, miras ve muhtelif konularıdır. Diğer sebeplerden biri de toplum düzenini bozmak olup o da kendi içerinde üç grupta sınıflandırılmıştır. Bunlar; eşkıyalık yapmak, iftira atmak ve muhtelif konulardır. Evrakta sahteciliği önlemek adına devlet suçun niteliğine göre cezalar uygulamıştır. Bunlar; kürek, kalebend, cezirebend, sürgün, hapis, ölüm ve tomruk cezalarıdır. Bu cezalar içinde en hafif olarak kabul edileni sürgün cezası olmuştur. Kişi ya kendi memleketine ya da başka bir yere sürgün edilmiştir. Cezirebend ise sürgünün biraz ağırlaştırılmış halidir. Sürgün edilen kişi sürgün edildiği adanın dışına çıkamamaktadır. Bir diğer ceza yöntemi olan kalebend ise bir kale içinde hapsolması açısından daha ağır kabul edilmektedir. Bu cezalardan farklı olarak kürek cezası kişinin hem hürriyetini kısıtlamakta hem de bedenen çalışmak zorunda olması açısından değerlendirildiğinde oldukça ağır bir ceza olduğu söylenebilir. Bu nedenledir ki sürgün cezasından akıllanmayana kürek cezası verilmiştir. Diğer cezalar daha az kullanılmıştır. Hapis cezasında bazı kale ve zindanlar kullanılmıştır. Ölüm cezası ise padişah tuğrası taklit edenlere, yaptığı suçta ısrarcı olanlara verilmiştir.

Document forgery is among the common problems of states since the emergence of written documents. In this context, many document forgery cases were encountered in the Ottoman Empire. Various methods stand out in document forgery. The first of these is the imitation method. Many fake documents were prepared by imitating the sultan's signature, the vizier's signature and seal, and the seals of authorized statesmen. Other methods are bribery, perjury, and tampering with the original document. People have engaged in forging documents for many different reasons. These are gaining unjust enrichment, disrupting the social order, the desire to have a position, diplomatic documents, judicial matters and various forgeries. The most preferred reason was the desire to gain unfair advantage. Frauds about unfair gain are classified in seven groups among themselves. These; timar-zeamet, mukataa, foundation, tax, property-acquisition, inheritance and miscellaneous subjects. One of the other reasons is to disrupt the social order and it is classified in three groups within itself. These; banditry, slander and miscellaneous issues. In order to prevent fraudulent documents, the state imposed penalties according to the nature of the crime. These; shovel, kalebend, cezirebend, exile, imprisonment, death and put on the logs. The lightest punishment among these punishments was exile. The person has been exiled either to his home country or to another place. Cezirebend is a slightly aggravated form of exile. The exiled person cannot leave the island he was exiled to. Kalebend, another punishment method, is considered more severe in terms of being imprisoned in a castle. Unlike these punishments, it can be said that it is a very severe punishment when it is evaluated in terms of both restricting the freedom of the person and having to work physically. For this reason, the rowing penalty labor was given to those who did not become wiser from the exile penalty. Other penalties were used less frequently. Some castles and dungeons were used during imprisonment. The death penalty was given to those who imitated the sultan's signature, and those who persisted in their crime.