Bazı Yabani Kuşların Larinks, Syrinx ve Trakealarının Morfolojik Karşılaştırması

Abstract

Kanatlıları memelilerden ayıran önemli özelliklerden bazıları solunum sisteminde hem larinks hem de syrinx'in bulunması, trakeanın uzun ve tam kıkırdak halkalardan oluşması ve hava keselerinin varlığıdır. Ötüş ve kuş seslerinin kanatlılar için ayırt edici özellikler arasında yer alması bakımından birçok kuş türünde larinks, trakea ve syrinx üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada güvercin, atmaca, şahin, kartal, kaz, karga ve leylek türlerinde larinks, trake ve bir ses organı olan syrinx'in morfolojik yapılarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada toplam 48 örnek kullanıldı. Trakeal halkaların daha iyi gözlemlenebilmesi ve sayılabilmesi için materyaller metilen mavisi ile boyandı. Bu amaçla materyaller önce %70'lik alkolde iki saat bekletildi, distile su ile yıkandı, %0,1'lik metilen mavisi solüsyonunda 15 dakika bekletildikten sonra %50'lik ve %70'lik alkol solüsyonlarında birer saat bekletildi. Çalışılan tüm türlerde trakeal kıkırdakların tam bir halka olduğu, ancak trakeal uzunluk, kıkırdak sayısı ve dorsoventral düzleşme açısından farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Syrinx leyleklerde trakeal tipte, diğerlerinde ise trakeobronşiyal tipte bulunmuştur. Sonuç olarak güvercin, şahin, atmaca, kartal, karga, kaz ve leylekten elde edilen verilerin farklı avlanma, ötme ve vokal özelliklerine bağlı olarak larinks, trake ve syrinx üzerindeki benzerlik ve farklılıkları ortaya konmuştur.