Brucella ile Enfekte Koyun ve Keçilerde Oksidatif Stres Parametrelerinin İncelenmesi

Abstract

Brucella enfeksiyonu, koyun ve keçilerde yaygın görülen ve çeşitli klinik belirtiler ile enfeksiyon sonrası immün yanıtlarla ilişkili bir zoonotik hastalıktır. Bu enfeksiyonun patofizyolojik süreçlerinde oksidatif stresin önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Brucella enfekte koyun ve keçilerin kan serumunda oksidatif stres parametrelerini incelemektir. Samsun ilinde yapılan araştırmada, 1831 koyun ve 182 keçi örneği incelenmiş; Brucella pozitif bulunan 30 koyun-keçi serumu ile sağlıklı 30 koyun-keçi serumu biyokimyasal analizler için kullanılmıştır. Toplanan örneklerde oksidatif stres parametreleri olan total tiyol, natif tiyol, disülfit, natif tyiol/total tiyol, disülfit/natif tiyol, disülfit/total tiyol, malondialdehit (MDA) düzeyleri ve adenozin deaminaz (ADA) aktivitesi analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarımıza göre; 1831 koyun örneğinin 450 tanesi pozitif (%32,6), 182 keçi örneğinin ise 71 tanesi (%64) pozitif olarak tespit edilmiştir. Brusellozun oksidatif stres parametreleri üzerindeki etkisini incelemek için yapı- lan çalışmada; Brucella grupta total tyiol (1374,84±506,61), natif tiyol (505,74±247,15), disülfit (434,54±230,77), MDA (2,01±0,65) ve ADA (15,43±2,70), kontrol grupta total tiyol (909,08±347,16), natif tiyol (360,34±156,18), disülfit (274,37±127,09), MDA (1,45±0,42) ve ADA (6,76±1,27) değerlerine göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (P=0,020, P=0,003, P=0,016, P=0,004, P<0,001). Brucella grupta disülfit/natif tiyol (112,54±94,37), disülfit/total tiyol (30,37±79,14), kontrol grupta disülfit/natif tiyol (84,08±51,00), disülfit/total tiyol (28,81±7,68) değerlerine göre yüksek belirlenmiş, ancak istatistiksel olarak anlamlı fark belirle- nememiştir (P=0,287, P=0,572). Ayrıca Brucella grubundaki natif tiyol/total tiyol (39,25±18,29) değeri ise kontrol grubundaki natif tiyol/total tiyol (42,37±15,37) değerine göre azalmış, ancak istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenememiştir (P=0,572). Sonuç olarak, Brucella enfeksiyonu taşıyan koyun ve keçilerde oksidan-antioksidan dengesinin bozulduğu ve oksidatif stresin ortaya çık- tığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, koyun ve keçilerdeki Brucella enfeksiyonunun oksidatif stres ve doku hasarı mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, çalışmamız, Brucella enfeksiyonundaki oksidatif yanıt hakkında bilgiler suna- rak, hastalığın patogenezine dair anlayışımızı güçlendirmektedir.