Müşir Deli Fuad Paşa’nın Petersburg Fevkalâde Elçiliği (1894)

Abstract

Müşir Fuad Paşa, II. Abdülhamid döneminde birkaç kez Rus İmparatoruna fevkalade elçi olarak gönderilmiştir. Dostane ilişkileri geliştirmek için yapılan bu görevlendirmelerde Fuad Paşa Osmanlı Devleti adına iyi hizmetlerde bulunmuştur. Bu iyi hizmetleri ve Rus hanedan üyeleriyle tanışıklığı 1894 yılındaki Petersburg fevkalade elçiliği görevinin kendisine verilmesinde önemli rol oynamıştır. Petersburg fevkalade elçiliğinin amacı tahta yeni çıkan Rus İmparatoru II. Nikola’nın cülus ve izdivacını tebrik etmekti. Diğer bir görevi ise Ermeni meselesi ile ilgili Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne yardım etmesini sağlamaktı. Bu doğrultuda İstanbul’dan Petersburg’a giden Müşir Fuad Paşa, İmparator’a name-i hümayun ve nişanları takdim ettikten sonra birtakım görüşmeler gerçekleştirmiştir. Görüşmelerin temel konusu Ermeni meselesi olup, Rus devlet erkanının bu konudaki fikirlerini öğrenmeye çalışmıştır. Aynı zamanda bu meselede Osmanlı Devleti’nin haklılığını savunarak İngiltere’nin faaliyetlerine karşı Rusya’dan destek istemiştir. Kendisine verilen görevi eksiksiz olarak yerine getiren Müşir Fuad Paşa sefaret heyetiyle İstanbul’a dönmüştür. Döndükten sonra bu göreviyle ilgili bir sefaretname hazırlayarak Sultan II. Abdülhamid’e takdim etmiştir. Bu çalışmada Müşir Fuad Paşa’nın 1894 yılındaki Petersburg fevkalade elçiliği sürecinde yapmış olduğu faaliyetler ele alınmıştır.