Su Çerçeve Direktifine Göre Suat Uğurlu Baraj Gölünün Ötrofik Durumunun Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, Samsun İlinin doğal güzellikleriyle ve bozulmamış ekolojik yapısıyla yeni yeni keşfedilen Ayvacık İlçesindeki Suat Uğurlu Baraj Gölünün havzasında bulunan dört adet örnekleme istasyonundan 2014-2015 tarihlerinde mevsimsel olarak yüzeysel su ve sediman örnekleri alınmıştır. Alınan örneklerde bazı ağır metal parametreleri ve fizikokimyasal parametreler incelenmiş ve ulusal/uluslararası su ve sediman kalite mevzuatlarına göre değerlendirilmiştir. Belirlenen örnekleme istasyonları baz alınarak baraj gölünde su ve sediman kalite sınıfları belirlenmiştir. Araştırmamızın amacı ise Suat Uğurlu Baraj Gölü'nde ötrofikasyon kaynaklı oluşan kötü koku ve görüntünün nedenlerini tespit etmek amacıyla su ve sediman kalitesini belirlemek ve gölü iyileştirmek için çözüm yolları sunmaktır. Bu amaçla Suat Uğurlu Baraj Gölü üzerindekidört istasyonda Eylül 2014–Ağustos 2015 tarihleri arasında su ve sediman örneklerinde bazı fiziksel ve kimyasal parametrelerin ve ağır metallerin (Cu, Ni, Zn, Cd, Pb, Hg,) aylık ölçümleri yapılmıştır. Araştırma sonuçları Suat Uğurlu Baraj Gölü'nde asidikşartlarınbaskın olduğunu göstermektedir. Göl sedimanındaki pH değerlerinin, TP konsantrasyonları ile negatif bir ilişki, EC değerlerinin TN konsantrasyonları ile pozitif bir ilişki gösterdiği görülmüştür. Ağır metaller sediman örneklerinde Hg>Zn>Cu>Ni>Pb>Cd şeklinde sıralanırken, kolay serbest hale geçebilen ağır metaller Pb>Hg>Ni>Cu>Zn>Cd şeklinde belirlenmiştir. Suat Uğurlu Baraj Gölünde, sediman örneklerinde yapılan metal analizlerinde, birikim periyoduna bağlı olarak kirliliğin izlenmesinin mümkün olduğu tespit edilmiş; ancak ciddi bir kirlilik gözlenmemiştir. Gölde ilk aylarda ciddi şekilde hissedilen koku problemiyle birlikte gölün yüzeyindeki kötü görüntü zamanla yağışların ve kar erimelerinin de etkisiyle doğal olarak azalmıştır. Araştırma sonuçlarının, Suat Uğurlu Baraj Gölü'nde gelecekte yapılacak olan sediman kalite kriter çalışmalarının izlenmesi ve değerlendirilmesi için yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sediman, su, ötrofikasyon, Suat Uğurlu Baraj Gölü, fiziksel, kimyasal, ağır metal.In this study, seasonal surface water and sediment samples have been taken in 2014-2015 from four sampling stations within Suat Uğurlu Dam basin in Ayvacık town of Samsun, which has recently been discovered with its natural beauties and unchanged ecological structure. From the collected samples, some heavy metal parameters and physicochemical parameters have been analyzed and evaulated based on national and international water and sediment quality regulations. Water and sediment quality classes have been identified based on these sampling stations in the dam. The purpose of this study to identify the water and sediment quality in order to find out the causes for the malodor and the bad scenary due to eutrophication, and propose solutions to improve the dam. For this reason, monthly measurements of some pyhsical and chemical parameters and heavy metals (Cu, Ni, Zn, Cd, Pb, Hg,) have been performed in the water and sediment samples from four sampling stations in Suat Uğurlu Dam between September 2014 – August 2015. The study results indicate that acidic conditions are dominant in Suat Uğurlu Dam. A negative correlation between pH values in the lake sediment and TP concentrations, and a positive correlation between EC values and TN concentrations have been observed. Heavy metals within the sediment samples are found to be in the following order Hg>Zn>Cu>Ni>Pb>Cd, and heavy metals that can easily become free are found to be in the order of Pb>Hg>Ni>Cu>Zn>Cd. In the Suat Uğurlu Dam, with the analysis of metals in the sediment samples, monitoring of pollution based on the accumulation period is feasible, but a significant pollution level has not been observed. The malodor of the lake that is clearly observed in the initial months along with the bad scenary is naturally reduced over time due to the rainfall and snow melting. The results of this study are thought to be a guide for observing and evaluating future sediment quality criteria studies in Suat Uğurlu Dam. Key words: Sediment, water, eutrophication,Suat Uğurlu Dam, phsical, chemical, heavy metal.