Kabul ve Kararlılık Terapisi Yönelimli Psikoeğitim Programının Üniversite Öğrencilerinin Psikolojik Esneklik Düzeyi Üzerine Etkisi

Abstract

Kabul ve Kararlılık Terapisi bireyin zorlayıcı ve acı verici deneyimlerine temas ederek, düşüncelerin tuzağına düşmeden, bireyin değerleri doğrultusunda hareket edebilme becerisini geliştirmeyi ve kişide psikolojik esneklik inşa etmeyi amaçlamaktadır. Kabul ve kararlılık terapisinin temel yapı taşı olan psikolojik esneklik düzeyinin, ruh sağlığı problemi yaşayan bireylerde daha düşük olduğu görülmektedir. Birçok ruh sağlığı probleminin başlangıcı olması açısından üniversite dönemi kritik bir dönemdir. Bu araştırmanın amacı Kabul ve Kararlılık Terapisi yönelimli bir psikoeğitim programı hazırlayarak üniversite öğrencilerinin psikolojik esneklik düzeylerini arttırmaktır. Bu araştırma yarı deneysel modele sahiptir. Araştırmanın çalışma grubu Giresun Üniversitesi Tirebolu İletişim Fakültesi'nde ve Tirebolu Mehmet Bayrak Meslek Yüksekokulu'nda eğitim alan 295 kadın öğrenci ve 213 erkek öğrenci olmak üzere 508 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama araçları olarak 'Kişisel Bilgi Formu' ve 'Psikolojik Esneklik Ölçeği' kullanılmıştır. Katılımcıların Psikolojik Esneklik Ölçeği puan ortalaması, cinsiyeti, sınıf düzeyi, ailesinin algıladığı aylık gelir düzeyi, annesinin tutumu, babasının tutumu, annesinin eğitim düzeyi ve babasının eğitim düzeyi değişkenleri incelenmiştir. İncelenen değişkenler neticesinde grupların birbirine denk olmasına dikkat edilerek her biri 12 katılımcıdan meydana gelen deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS'26 kullanılmıştır. Veriler normal dağılım sergilediği için parametrik test tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre Kabul ve Kararlılık Terapisi Yönelimli Psikoeğitim Programına katılan deney grubu öğrencileri ile psikoeğitim programına katılmayan kontrol grubu öğrencilerinin Psikolojik esneklik ölçeği son test puanları ve izleme testi puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. Kabul ve Kararlılık Terapisi Yönelimli Psikoeğitim Programına katılan öğrencilerin Psikolojik Esneklik Ölçeği ön test puan ortalamaları ile son test puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır ve son test ile izleme testi puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark yoktur. Kabul ve Kararlılık Terapisi Yönelimli Psikoeğitim Programı uygulanmayan kontrol grubu öğrencilerinin Psikolojik Esneklik Ölçeği ön test, son test ve izleme testi puanları arasında anlamlı bir fark yoktur.Acceptance and Commitment Therapy aims to develop the individual's ability to act in accordance with their values by contacting challenging and painful experiences without falling into the trap of thoughts, and to build psychological flexibility in the individual. It has been observed that the level of psychological flexibility, which is the core component of Acceptance and Commitment Therapy, is lower in individuals with mental health problems. The university period is a critical time in terms of being the starting point for many mental health problems. The purpose of this study is to prepare a psychoeducation program based on Acceptance and Commitment Therapy to increase university students' levels of psychological flexibility. This research has a quasi-experimental design. The study group consists of 508 students, including 295 female students and 213 male students, studying at Giresun University Tirebolu Faculty of Communication and Tirebolu Mehmet Bayrak Vocational School. The data collection tools used in the study are the 'Personal Information Form' and the 'Psychological Flexibility Scale'. The average scores of the participants on the Psychological Flexibility Scale, gender, class level, perceived monthly income level of the family, mother's attitude, father's attitude, mother's education level, and father's education level variables were examined. As a result of the examined variables, experimental and control groups each consisting of 12 participants were formed, taking care to ensure that the groups were equivalent. SPSS'26 was used in the analysis of the data obtained from the research. Since the data showed a normal distribution, parametric test techniques were used. According to the results of the study, there is a significant difference in favor of the experimental group between the post-test scores and follow-up test scores on the Psychological Flexibility Scale of the students who participated in the Acceptance and Commitment Therapy-Oriented Psychoeducation Program and those who did not. There is a significant difference in favor of the experimental group between the pre-test and post-test mean scores on the Psychological Flexibility Scale of the students who participated in the Acceptance and Commitment Therapy-Oriented Psychoeducation Program, and there is no significant difference between the post-test and follow-up test mean scores. There is no significant difference between the pre-test, post-test, and follow-up test scores on the Psychological Flexibility Scale of the students in the control group who did not participate in the Acceptance and Commitment Therapy-Oriented Psychoeducation Program.