Amasya İli Taşova İlçesinde Kiraz Üreticisinin Gelirini Maksimize Eden Çeşit Optimizasyonu

Abstract

Amasya ili Taşova ilçesi için, ekonomik, teknik ve çevresel amaçlar doğrultusunda hedef kiraz bahçesinin belirlenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılacak veriler Taşova İlçesindeki kiraz üreticilerinden yüz yüze doldurulan 98 anket ile toplanmıştır. Hedef kiraz bahçesinin tespitinde brüt geliri maksimize etmenin ana amaç olduğu hedef programlama metodundan yararlanılmıştır. Hedef programlamada kullanılan brüt gelir hesabındaki verim değerleri meyve kalite kriterleri ile ilişkilendirilerek hesaplanmıştır. Programlamanın diğer hedefleri arazi, işgücü ve sermaye kısıtlarıyla brüt gelirden sapmayı minimize eden en iyi kiraz çeşidi/çeşitlerinin seçilmesi olmuştur. Araştırma sonucunda halihazırda Taşova İlçesinde yetişen dokuz çeşitten Karabodur, Lambert ve Early Burlat çeşitleri brüt geliri maksimize eden en iyi kiraz bahçesini oluşturmuştur. Bu çeşitlerle kurulmuş bir kiraz bahçesi hem iç hem dış piyasaya ürün yetiştirebilecek hem de brüt gelirinde yıllar itibariyle yaşanacak dalgalanmalara rağmen diğer çeşitlere nazaran daha yüksek gelir elde edecektir.

The aim of this study is to determine the target cherry orchard for Taşova district of Amasya province, in line with economic, technical and environmental objectives. The data to be used in the research were collected from cherry producers in Taşova District through 98 face-to-face surveys. The target programming method, in which maximizing gross income is the main goal, was used to determine the target cherry orchard. The yield values in the gross income calculation used in target programming were calculated by associating them with fruit quality criteria. Other objectives of the programming were to select the best cherry variety(s) that minimizes deviation from gross income due to land, labor and capital constraints. As a result of the research, among the nine varieties currently grown in Taşova District, Karabodur, Lambert and Early Burlat varieties created the best cherry orchard that maximizes gross income. A cherry orchard established with these varieties will be able to grow products for both the domestic and foreign markets and will earn a higher income compared to other varieties, despite the fluctuations in gross income over the years.