Kronik Böbrek Yetmezliğinde Endotelin-1 ve Nitrik Oksit Düzeyleri ve Hipertansiyona Etkileri

Abstract

ÖZET Bu çalışmamızda yaş ortalamaları 50,39±14,46 yıl olan prediyaliz konservatif tedavi dönemi veya kronik hemodiyaliz tedavisindeki 18 kadın ve 23 erkek kronik böbrek yetmezliği hastasında ve yaş ortalamaları 46+8,21 yıl olan 30 sağlıklı kişide plazma nitrik oksit ve ET-1 düzeylerini araştırdık. Plazma ET-1 düzeyleri hastalarda (5,39±1.49 pg/ml) olup kontrollerdekinden (4,22±1,29 pg/ml) anlamlı yüksekti (p<0,05). Prediyaliz konservatif tedavi dönemindeki hastalarda plazma ET-1 düzeyi (5,34±1,64pg/ml), hemodiyaliz hastalanndakinden (5,42+1,34 pg/ml) farklı değildi (p>0,05). Plazma ET-1 düzeyi hipertansif hastalarda (5,47+1,133 pg/ml), normotansif hastalardakinden (5,25+1,72 pg/ml) farklı değildi (p 0,05). Plazma ET-1 düzeyi ile hastalık süresi (ay), hemodiyaliz süresi (ay), hemoglobin düzeyleri, plazma BUN ve kreatinin düzeyleri ve GFR arasında anlamlı ilişki yoktu (sırayla: r=+0,08; -0,045; -0,17; -0,09; +0,13; -0,65; P>0,05). Plazma NO düzeyleri hastalarda (6,84+1,55 uM/L), kontrollerdekinden (11,30±1,45uM/L) anlamlı olarak düşüktü (p 0,01). Plazma NO düzeyleri hemodiyaliz hastalarında (6,35±1,72 \ıM/L), prediyaliz konservatif tedavi dönemindeki hastaiardakinden (7,43+1,55 (uM/L) anlamlı olarak düşüktü (p 0,05). Plazma NO düzeyleri hipertansif hastalarda (6,22+1,49 uM/L), normotansif (7,11+1,49 nM/L) hastaiardakinden anlamlı olarak düşüktü (p<0,05). Kreatinin ve NO arasında anlamlı ters ilişki (r=-0,37, p<0,05) dışında, NO düzeyleri ile böbrek hastalığı süresi, hemodiyaiz süresi, böbrek foksiyonları (BUN, GFR), ve hemoglobin düzeyleri arasında ilişki tespit edilemedi (sırayla: r=-0,19; -0,13; -0,29; -0,07; -0,15; P>0,05). Bu sonuçlarla, KBY'inde hipertansiyonun multifaktöriyel olduğu, doku düzeyindeki muhtemel farklı konsantrasyonları ve parakrin etkileri göz önüne alındığında, yüksek plazma ET-1 düzeyi ve düşük NO düzeyinin bu faktörlerden sadece ikisi olabileceği, hipertansiyonda etken faktörlerin yalnız olarak değil, birlikte değerlendirilmesi gerektiği kanısına vardık.