Öğretmenlerin Örgütsel Dedikodu Düzeyleri İle Psikolojik İyi Oluşları Arasındaki İlişki

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel dedikodu algıları ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Samsun ilinin Atakum, Canik, İlkadım ve Tekkeköy ilçelerinde görev yapan 21.099 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem ise basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 378 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler, 'Örgütsel Dedikodu Ölçeği' ve 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra, ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon katsayısı ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin örgütsel dedikodu algı düzeyleri orta, psikolojik iyi oluş düzeyleri ise yüksek olarak belirlenmiştir. Örgütsel dedikodu algısı evli öğretmenlerin bekar öğretmenlere göre anlamlı farklılık göstermekte; ancak cinsiyet, mesleki kıdem, çalışma süresi, mezuniyet durumu ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Psikolojik iyi oluş düzeyi ise hiçbir demografik değişkene göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Örgütsel dedikodu ile psikolojik iyi oluş arasında negatif ve düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Özellikle 'haberdar olma' alt boyutu ile psikolojik iyi oluş arasında anlamlı bir negatif ilişki gözlenmiştir. Ayrıca, 'haberdar olma' ile 'ilişkileri geliştirme' arasında pozitif ve anlamlı; 'örgütsel zarar' ile diğer alt boyutlar arasında zayıf negatif ilişkiler saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre, öğretmenlerin örgütsel dedikodu algıları, psikolojik iyi oluş düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısıdır ve psikolojik iyi oluştaki toplam varyansın yaklaşık %12,1'ini açıklamaktadır. Bu bulgular, örgüt içerisinde algılanan dedikodu düzeyinin artmasının, öğretmenlerin psikolojik iyi oluşunu olumsuz etkilediğini göstermektedir.The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' perceptions of organizational gossip and their levels of psychological well-being. The study employed the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study population consisted of 21,099 teachers working in the districts of Atakum, Canik, İlkadım, and Tekkeköy in Samsun, Türkiye during the 2023–2024 academic year. The sample comprised 378 teachers selected through simple random sampling. Data were collected using the 'Organizational Gossip Scale' and the 'Psychological Well-Being Scale.' Descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way ANOVA, Pearson correlation coefficients, and regression analyses were used for data analysis. According to the findings, teachers' perceptions of organizational gossip were at a moderate level, while their psychological well-being levels were found to be high. The perception of organizational gossip is significantly different for married teachers compared to single teachers; however, it does not show a significant difference according to the variables of gender, professional seniority, working period, graduation status and school type. Psychological well-being did not show significant differences across any of the demographic variables. A negative and low-level relationship was found between organizational gossip and psychological well-being. In particular, a significant negative correlation was identified between the being informed subdimension and psychological well-being. Additionally, there was a positive and significant relationship between being informed and building relationships, and weak negative correlations between organizational harm and both subdimensions. Regression analysis revealed that teachers' perceptions of organizational gossip significantly predicted their psychological well-being, explaining approximately 12.1% of the total variance. These findings suggest that increased levels of perceived gossip within the organization have a negative impact on teachers' psychological well-being.