Trabzon İli'nin Bazı İlçelerinde Yetişmekte Olan İzabella (Vitis Labrusca L.) Üzüm Tiplerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Abstract

TRABZON İLİ'NİN BAZI İLÇELERİNDE YETİŞMEKTE OLAN İZABELLA (Vitis labrusca L.) TİPLERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET Bu araştırma Karadeniz Bölgesi'nin sahil kesiminde yer alan ve nemli bir iklime sahip olan Trabzon ili Yomra, Arsin Araklı, Sürmene, Köprübaşı ve Of ilçelerinde yaygm olarak yetişmekte olan îzabella (Vitis labrusca L.) grubu üzüm tiplerinin belirlenmesi amacı ile 2002-2004 yıllan arasında yürütülmüştür. Deneme kapsamındaki ilçelerin sahilden itibaren 20 kilometrelik iç kesimlerinde yetişmekte olan 17 adet İzabella üzüm tipi saptanmış, bunların geniş ampelografik özellikleri tespit edilmiştir. Çalışmada materyal olarak; ev bahçelerinde çardak yapılarak veya yol kenarlarında ağaçlara sanlı olarak yetişen omcalar kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Yomra ilçesinde 4, Arsin ilçesinde 2, Araklı ilçesinde 4, Sürmene ilçesinde 3, Köprübaşı ilçesinde 2 ve Of ilçesinde 2 tip olmak üzere toplam 17 tip saptanmıştır. İzabella (Vitis labrusca L.) kanı taşıyan, çilek kokulu ve kabuğu et kısmından kolay aynlan üzüm tiplerinin özellikleri IBPGR'nin 'Üzüm Tanımlayıcılan' metoduna göre belirlenmiştir. Deneme kapsamında tanımlanan 17 tipin tanelerindeki kabuk renginin 'mavi- siyah' (9 tip), 'koyu kırmızı- mor' (3 tip), 'kırmızı-siyah' (3 tip) ve 'kırmızı' (2 tip) olduğu saptanmıştır. Tiplerin ampelografik karakterleri 14 çizelge ve 19 şekilde sunulmuştur. Araştırma sonucunda Karadeniz Bölgesi Trabzon ili Yomra, Arsin, Araklı, Sürmene, Köprübaşı ve Of ilçelerinde saptanan 17 üzüm tipinin Vitis labrusca L. türüne ait olabileceği tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER : İzabella üzümü (Vitis labrusca L.), ampelografi, seleksiyon, Trabzon

11 STUDIES ON THE DETERMINATION OF IZABELLA GRAPE (Vitis labrusca L.) TYPES GROWN IN SIX PROVINCES OF TRABZON ABSTRACT This study was carried out between 2002 and 2004 in order to determine the Isabella types (Vitis labrusca L.) grapes grown in Yomra, Arsin, Araklı, Sürmene, Köprübaşı and Of where rainfall and humidity is high. The ampelographeic characters of 17 Isabella grape types were described. The Isabella grape vines cilmbed up to trees, trellised behind and/or over buildings and grown up at the front gardens of cottage were used as a plant materials. In the present study, 4, 2, 4, 3, 2 and 2 varieties obtained from Yomra, Arsin, Araklı, Sürmene, Köprübaşı and Of tower, respectively and totally 17 izabella types were investigated and detailed ampelographic characters described. The ampelographic characters of Isabella type grapes, which are slip-skin and have foxy flavor, described by the methods of IBPGR's 'Descriptos of The Grapes'. The skin color of the Isabella types are 'blue-back' (9 types), 'dark-red violet' (3 types), 'red- black' (3 types) and 'red' (2 types). The ampelographic characters are given at 14 tables and 19 figures. KEY WORDS : Izabella grape (Vitis labrusca L.), ampelography, selection, Trabzon