Türkiye’de Çeltik Üretim Mekanizasyonunda Toplam Masraflar, İşgücü Gereksinimleri ve İş Başarıları: Samsun İli Örneği

Abstract

Çeltik, Türkiye ekonomisinde ve insan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Samsun ili Bafra ilçesi, Türkiye’nin çeltik üretim potansiyeli açısından en şanslı illerinden biridir. Ülkemizde iller ara- sında çeltik ekim alanı ve üretim miktarı açısından ikinci sırada yer almaktadır. Bitkisel üretimde kullanılan tohum, gübre, zirai ilaç ve mekanizasyon gibi girdiler, önemli bir bölümü oluşturduğu için bu girdilerin optimum düzeyde kullanılması için tarım makineleri işletmeciliğine dikkat edil- mesi gerekmektedir. Bu çalışma, 2018 yılında Samsun ili Bafra ilçesinde çeltik üretim mekani- zasyonunda anket yöntemi ile toplam masrafların, işgücü gereksinimlerinin ve iş başarılarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Daha önce belirlenen işletmelere uygulanan yüz yüze anket yoluyla elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Sonuçlara göre, toplam değişken ve sabit maliyetler sırasıyla 4036,40 ve 6229,90 TLha−1 olarak hesaplanmıştır. Değişken ve sabit masrafların toplam üretim masrafları içindeki payı sırasıyla %39,32 ve %60,68 olarak olmuştur. Değişken maliyetler içinde en yüksek payı hasat (%13,12) ve toprak işleme masrafları (%6,93) almıştır. Sabit masraflar içinde en yüksek pay, arazi kiralama olmuştur (%22,46). En yüksek ve en düşük işgücü gereksinim- leri toprak işleme (4,52 hha−1) ve kurutma işlemi (0,87 hha−1) için bulunmuştur. En yüksek iş başa- rısı ise, kurutma işleminde (1,15 hah−1) elde edilmiştir. Özellikle iyi bir mekanizasyon planlaması ile değişken masrafların düşürülebileceği, bunun da tarım makinelerinin etkin kullanımı ile daha karlı üretime yol açabileceği vurgulanmıştır.