Artroplasti Uygulanan Hastalarda Cerrahi Anksiyete ve Ağrının Yaşamsal Bulgularla İlişkisinin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışma, artroplasti uygulanan hastalarda cerrahi anksiyete ve ağrının yaşamsal bulgularla ilişkisini incelemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu araştırma,15.03.2024 -15.06.2024 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin Ortopedi ve Travmatoloji servisinde yürütüldü. Çalışmanın örneklemini 73 hasta oluşturdu. Veriler, Hastalara İlişkin Tanıtıcı Özellikler Formu, Hasta Yaşamsal Bulgular Formu, Cerrahi Anksiyete Ölçeği ve Kısa Ağrı Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, lisanslı IBM SPSS Statistics 27.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistiklerde frekans (n), yüzde (%), ortalama (Ort), standart sapma (SS), minimum (Min), maksimum (Maks), çarpıklık ve basıklık katsayılarından yararlanılmıştır. İki grup karşılaştırmalarında bağımsız örneklemler t-testi, üç ve daha fazla grup için tek yönlü ANOVA uygulanmıştır. ANOVA'da anlamlı fark saptandığında, varyans homojenliğine göre Tukey testi ile çoklu karşılaştırmalar yapılmıştır. Sürekli değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle, iki zamana ait bağımlı sürekli değişkenler arası farklar ise bağımlı örneklemler t-testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan artroplasti hastalarının yaşları 40 ile 70 yaş ve üzeri arasında değişmekte olup, %61,6'sını kadınlar oluşturmaktadır. Cerrahi anksiyete puan ortalaması 31,60 ± 6,92 olarak bulunmuştur. Bu düzeyin; 70 yaş üzeri, bekar, düşük eğitimli, yalnız yaşayan, daha önce ameliyat geçirmemiş ve ameliyat öncesi bilgilendirilmemiş bireylerde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kalça protezi yapılan hastalarda anksiyete düzeyi diz protezine göre daha yüksek bulunmuştur. Ameliyat sonrası ağrı düzeyi ortalama 26,75 ± 3,7 olup, cerrahi anksiyete ile ağrı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Genel anestezi uygulananlarda ağrının günlük yaşamı etkileme düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Hastaların yaşamsal bulguları stabil olmakla birlikte, kronik hastalığı olan bireylerde ameliyat sonrası kan basıncının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu araştırma, artroplasti uygulanan hastalarda cerrahi anksiyete düzeyinin orta-yüksek seviyede olduğu bulunmuştur. Ayrıca, anksiyete ile ağrı düzeyi arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Cerrahi anksiyetenin yaşamsal bulgular üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Fakat sosyo-demografik özellikler ve ameliyat öncesi bilgilendirme, anksiyete düzeylerini etkilemektedir. Özellikle, ameliyat sonrası kan basıncı ile ağrı düzeyi arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Nabız, vücut sıcaklığı ve solunum sayısı ile ağrı düzeyi arasında pozitif yönlü ve zayıf bir ilişki olduğu bulunmuştur. Anahtar Sözcükler: Ağrı, artroplasti, cerrahi anksiyete, hemşirelik bakımı, yaşamsal bulgular

Objective:This study aimed to investigate the relationship between surgical anxiety, pain, and vital signs in patients undergoing arthroplasty. Materials and Methods:This descriptive and correlational study was conducted in the Orthopedics and Traumatology Department of the Health Practice and Research Center at Ondokuz Mayıs University between March 15, 2024, and June 15, 2024. The study sample consisted of 73 patients. Data were collected using the Patient Demographic Characteristics Form, Patient Vital Signs Form, Surgical Anxiety Scale, and Brief Pain Inventory. The collected data were analyzed using the licensed IBM SPSS Statistics 27.0 software package. Descriptive statistics included frequency (n), percentage (%), mean (M), standard deviation (SD), minimum (Min), maximum (Max), skewness, and kurtosis coefficients. For comparisons between two groups, the independent samples t-test was used, and for comparisons among three or more groups, one-way ANOVA was applied. When ANOVA indicated a significant difference, post hoc comparisons were conducted using the Tukey test based on the assumption of homogeneity of variances. Relationships between continuous variables were assessed using Pearson correlation analysis, and differences between dependent continuous variables measured at two time points were analyzed using the paired samples t-test. Results: The ages of the arthroplasty patients included in the study ranged from 40 to over 70 years, with 61.6% being female. The mean surgical anxiety score was 31.60 ± 6.92. Higher levels of surgical anxiety were observed among individuals over 70 years of age, those who were single, had lower educational levels, lived alone, had no history of prior surgery, and had not received preoperative information. Anxiety levels were higher in patients who underwent hip replacement compared to those who received knee replacement. The mean postoperative pain score was 26.75 ± 3.7, and a significant positive correlation was found between surgical anxiety and pain levels. Patients who received general anesthesia reported a greater impact of pain on daily life. Although patients' vital signs remained stable overall, postoperative blood pressure was found to be higher in those with chronic illnesses. Conclusion: In this study, the level of surgical anxiety among patients undergoing arthroplasty was found to be moderate to high. Furthermore, a positive and significant correlation was identified between anxiety and pain levels. Surgical anxiety did not have a direct significant effect on vital signs. However, socio-demographic characteristics and the provision of preoperative information were found to influence anxiety levels. Specifically, a low-level negative correlation was observed between postoperative blood pressure and pain levels. Additionally, weak positive correlations were found between pain levels and pulse rate, body temperature, and respiratory rate. Keywords: Arthroplasty, nursing care, pain, surgical anxiety, vital signs