Erken Dönem Yunan Felsefesinde Proto-Kuşkucu Argümanlar ve Eleştirisi

Abstract

Her türden bilgi iddiasını geçersiz kılmaya çalışan felsefi kuşkuculuk, tarihsel olarak Antik Yunan felsefesine geriye gider. Antik Yunan felsefesinde Helenistik dönemde iki kuşkucu ekol ön plana çıkar. Bunlar, her türden bilgi iddiasını askıya alan Pyrrhoncular ve bilgiye yönelik olasılıkçı bir yaklaşımı savunan Akademiacılardır. Bazı araştırmacılar, ilk kuşkucu filozof sayılan Elis’li Pyrrhon’un Hindistan’a gitmesine ve çıplak bilgelerle görüşmesine ve kuşkucu iddialarını sefer sonrası ortaya koymasına yönelik Diogenes Laertios’un ifadelerine dayanarak, Antik Yunan kuşkuculuğunun doğuşunda bazı Hint etkilerinin bulunduğunu ileri sürerler. Onlara göre, Helenistik dönemde ortaya çıkan kuşkuculuk Antik Yunan felsefesinin doğrudan bir ürünü değildir; çünkü erken dönem Yunan felsefesinde, bilginin neliği konusunda kimi tartışmalar olsa da, bilginin imkânına yönelik bir tartışma bulunmamaktadır. Bu iddia doğru mudur? Antik Yunan kuşkuculuğunu Hint kökenine geriye götürmek gerekli midir? İşte bu makalede, anılan sorulara yanıt aranmaktadır. Bu nedenle, makale içerisinde, Antik Yunan’da felsefenin mitik anlatıdan duyulan kuşkuyla doğduğu, bu kuşkucu tutumun filozofların birbirlerinin öğretilerini irdeleme süreçlerinde de devam ettiği, Helenistik dönemde ortaya çıkan kuşkucu ekollerde gündeme getirilen belli başlı argümanların ön örneklerinin kimi erken dönem Yunan filozoflarının tartışmalarında yer aldığı ve hatta erken dönem Yunan felsefesinde proto-kuşkucu argümanların bir eleştirisinin de yapıldığı gerekçeleriyle gösterilmeye çalışılmaktadır. Böylelikle, Helenistik kuşkucu okulların, Yunan felsefesinin sürekliliğinin ve iç dinamiklerinin bir ürünü olduğu gösterilmiş olmaktadır.