İnovasyonun İhracat Performansına Etkisinde Entelektüel Sermayenin Aracılık Rolü Üzerine Bir Araştırma

Abstract

Amaç – Bu çalışmanın amacını, inovasyon, entelektüel sermaye ve ihracat performansı arasındaki ilişkilerin ortaya konulması, inovasyonun ihracat performansı üzerindeki etkisinde entelektüel sermayenin aracılık rolüne sahip olup olmadığının tespit edilmesi oluşturmaktadır. Yöntem – Çalışma, Türkiye’de ihracat gerçekleştiren işletmeler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada, ihracat gerçekleştiren 259 işletmeden anket yöntemi aracılığıyla veriler elde edilmiştir. Veri analizi aşamasında, frekans analizi, normallik varsayımı testi, uç veri analizi, doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma modelinin doğrulanmasında ve değişkenler arasındaki ilişkilerin test edilmesinde yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Analizler sırasında SPSS 26.0 ve AMOS 25 programlarından yararlanılmıştır. Bulgular – Çalışma sonucunda; inovasyon ile ihracat performansı, inovasyon ile entelektüel sermaye ve entelektüel sermaye ile ihracat performansı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Son olarak inovasyonun entelektüel sermaye aracılığıyla ihracat performansı üzerinde aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Tartışma – Araştırma sonuçları, işletmelerin ihracat performanslarının verimli ve kârlı bir pazar payına dönüşmesinin en önemli noktalarından birisinin de inovasyon olduğunu göstermektedir. İşletmelerin, inovasyon ve ihracat planlamalarında entelektüel sermayelerinden aktif faydalanmalarının ihracat performanslarına pozitif bir etki yaratacağı söylenebilir. Bu durum işletmelerin kaynak kullanımlarının etkinlik ve verimliliğinin artırılmasını sağlayacaktır. Ayrıca işletmeler, kendi perspektiflerinden sahip oldukları inovasyon, entelektüel sermaye ve ihracat performansları arasındaki ilişkiyi sektörel bazda detaylı bir şekilde inceleyip, gerçekleştirecekleri yatırımların yönünü belirleyebilirler.