Karadeniz'de Yaşayan Tirsi Balığı (Alosa Pontica Eichw., 1838)'nda Yaş Belirleme Metodları

Abstract

KARADENİZ' DE YAŞAYAN TİRSİ BALIĞI (Alosa pontica Eichw., 1838)' DA YAŞ BELİRLEME METOTLARI ÖZET Bu çalışmada, Karadeniz'de yaşayan Tirsi Balığı (Alosa pontica Eichw., 1838)'nın yaş tayininde kullanılabilecek en güvenilir kemiksi yapı ve metot araştırılmıştır. Bu amaçla, Nisan 1998-Nisan 1999 tarihleri arasında 240 örnek yakalanarak pul, omur, otolit, operkül ve suboperkül olmak üzere beş kemiksi yapı çıkarılmıştır. Her bir kemiksi yapı farklı tekniklerle yaş tayinine hazırlanmış ve binoküler mikroskopta incelenmiştir. Her bir kemiksi yapı-okuyucu kombinasyonu için ortalama yaş bulunmuş ve tekrarlı okumalardan elde edilen yaş verilerinin uyumu değerlendirilmiştir. Ayrıca varyans analizi ile yaş tayini hata payı değeri hesaplanmıştır. En yüksek uyum ve en düşük yaş tayini hata payı değerinden dolayı, bu türün yaş tayini için kullanılabilecek en ideal kemiksi yapının omur olduğuna karar verilmiştir. Elde edilen omur yaşı verilerinden Von Bertalanffy büyüme denklemi Lt = 79.71 ( 1-e'0072 (t+0984> ) olarak hesaplanmış ve büyüme eğrisi çizilmiştir. Bu sebeple, bundan sonra Tirsi Balığı ile ilgili olarak yaş bilgilerinin gerekli olduğu bütün çalışmalarda doğru ve güvenilir sonuçlar için omur metodunun tercih edilmesinin gerektiği vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler : Alosa pontica, Yaş Tayini, Omur, Karadeniz

II AGEİNG METHODS on SHAD (Alosa pontica Eichw., 1838) İNHABİTİNG in BLACK SEA ABSTRACT In this study the most reliable bony structure and method were investigated for ageing of shad {Alosa pontica Eichw., 1838) inhabiting in Black Sea. For this aim, five bony structures such as scale, vertebra, otolith, opercle and subopercle were removed from 240 individuals collected between April 1998 and April 1999. Each bony structures were prepared for age determination by different techniques and examined by a binocular microscope. Mean ages were estimated for each bony structure-reader combination and precision of age estimates from multiple readings was evoluated. Furthermore; ageing error was calculated by analysis of variance. Vertebra was decided to be the most reliable bony structure for ageing of this species due to its highest agreement, and the lowest ageing error. Von Bertalanffy growth equation was calculated as Lt = 79.71 ( i-e-°°72(t+a984) ) from the data of vertebral ages, and the growth curve was represented. For this reason, it is emphasized that vertebra must be preferred for accurate and reliable knowledge in studies that requires age data about shad, from now on. Key Words: Alosa pontica, Age Determination, Vertebra, Black Sea