Yakûb Afvî ve Hediyyetü's-sâlikîn Adlı Eseri (İnceleme – Metin – Sadeleştirme)

Abstract

Yakûb Afvî, yaşadığı dönemde Osmanlı toplumunun manevî ve fikrî hayatına yön vermiş, şair ve âlim bir Celvetî sûfîsidir. İstanbul'da doğmuştur. Şeyhi, Selâmi Ali Efendi'nin halifelerinden olan Bilecikli Osman Efendi'dir. Onun isteği ile vaizlik görevini bırakmış ve onun halifesi olmuştur. Şeyhinin vefatından kısa bir süre önce de irşad görevini üstlenmiştir. Tasavvufî kimliğinin yanında ilme, fikre, edebiyata ve vaaz kürsülerine yakınlığı olan Afvî, Hediyyetü's-Sâlikîn, Hulâsatü'l-Beyân fî Mezhebi'n-Nuʻmân, Tuhfetü'l-Vu'âz fî Nehci'l-İttiâz, Lem'a-i Nûrâniyye fî-Şerh-i Kelimât-i Hüdâiyye, Hediyyetü'l-Vu'âz fî Nehci'l-İttiâz, el-Vesîletü'l-Uzmâ ilâ Hazreti'n-Nebiyyi'l-Müctebâ, Netîcetü't-Tefâsîr veya Tefsîru Sure-i Yûsuf adlı eserleriyle temayüz etmiştir. Çalışmamızın konusunu teşkil eden, Yakûb Afvî'nin Hediyyetü's-Sâlikîn adlı eseri üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde Celvetiyye Tarikatı'nın nasıl doğduğu, ikinci bölümde tarikat yolcusunun çıkmış olduğu yolda karşılaşacağı makamlar, üçüncü bölümde ise müridin dikkat etmesi gereken kurallar anlatılmıştır. Sonuç bölümünde ise mürşidin vasıflarının anlatıldığı eserin inceleme, transkripsiyon, sadeleştirmesi üzerinde durulmuş ve günümüz Türkçesine kazandırılması amaçlanmıştır. Anahtar sözcükler: Yakûb Afvî, Tasavvuf, Tarikat, Celvetiyye, Hediyyetü's-Sâlikîn.

Yakûb Afvî is a poet, scholar and a Celveti sufi who has directed to the spiritual and intellectual life of Ottoman society in the period of he lived. He was born in Istanbul. His sheikh is Mr. Osman, who is one of the caliphs of Mr Selami Ali, was born in Bilecik. He left preacher duty with the request of his sheikh and became his caliph. He assumed the service of Irshad shortly before the death of his sheikh. Afvi who is interested in science, literary and artistic works, preaching as well as Sufism has many literary works such as Hediyyetü's-Sâlikîn, Hulâsatü'l-Beyân fî Mezhebi'n-Nuʻmân, Tuhfetü'l-Vu'âz fî Nehci'l-İttiâz, Lem'a-i Nûrâniyye fî-Şerh-i Kelimât-i Hüdâiyye, Hediyyetü'l-Vu'âz fî Nehci'l-İttiâz, el-Vesîletü'l-Uzmâ ilâ Hazreti'n-Nebiyyi'l-Müctebâ, Netîcetü't-Tefâsîr veya Tefsîru Sure-i Yûsuf. As a part of this study, his work named Hediyyetü's-Salikin has three chapters and a conclusion. In the first section it is mentioned how the Celveti Tariqa is emerged, the second chapter deals with the levels that the tariqa passengers will face on their way out and the third chapter describes rules that murids should be follow. In the conclusion part, it is focused on examination, transcription and simplification of the work which described the qualifications of Mursid and it is aimed to bring the work to today's Turkish. Keywords: Yakûb Afvî, Tasavvuf, Sufi Order, Celvetiyye, Hediyyetü's-Sâlikîn.