Trabzon'un Hayrat, Of ve Sürmene İlçelerindeki Köy Camileri

Abstract

Bu çalışmamızda, Trabzon ili Hayrat, Of ve Sürmene ilçelerindeki köy camileri konu edilmiştir. Bölgedeki tüm yapılarda olduğu gibi çalışmamızı oluşturan yapılar da kareye yakın dikdörtgen bir alan üzerine oturmuştur. Arazi koşullarından dolayı yapıların giriş kısmı farklılık göstermektedir. İncelemiş olduğumuz yapılarda bir ya da iki katlı son cemaat yeri ile mahfil kısımları da mevcuttur. Ancak araştırmamızdaki yapılardan biri olan Kaban mescidi, mescit yapısı olduğunda dolayı farklılık gösterir. Camilerde yapı malzemesi olarak sade ahşap ya da ahşap ve taş karma malzeme, teknik olarak ise çantı tekniği kullanılmıştır. İncelemiş olduğumuz yapılardaki süsleme unsurlarını ise genelde ahşap oyma tekniğiyle yapılmış bitkisel ve geometrik süslemeler oluştururken, bunun yanında yağlı boya ve kök boya ile yapılmış yine bitkisel ve geometrik süslemeler de bulunmaktadır. Doğu Karadeniz bölgesinde yer alan bu yapılar gerek plan-tasvir, gerekse malzeme-teknik ve süsleme özellikleri ile ahşap cami geleneğinin önemli temsilcileri durumundadır. Anahtar Sözcükler: Hayrat, Of, Sürmene, ahşap camiler, çantı tekniği

In this master thesis, village mosques are studied, which were built in Of District, Sürmene District and Hayrat District of Trabzon Province. As in all buildings in the region, the wooden mosques in this work are seated on a rectangular area near the square. The entry area of the mosques varies because of the terrain. In the examined mosques, one or two-storey narthex and loge sections are also available. However, one of our research mosque, Kaban Mosque, differs from the other buildings because of its mosque structure. In the mosques, simple wood or wood and stone composite materials were used as building materials, and the 'canti technique' as building technique. In the examined mosques, decorative elements were generally created as floral and geometric decorations which made with wood carving techniques. Oil paints and madder were also used for floral and geometric decorations in the mosques. These buildings, which are located in the eastern black sea region, are important representatives of wooden mosque tradition because of their plan-depiction, material technical and decorative features. Keywords: Hayrat, Of, Sürmene, the wooden mosques, Canti technique