Ana Çizgileriyle Cumhuriyet Devri Türk Hikâye ve Romanına Teorik Bir Yaklaşım (1923-1939)

Abstract

Batı Tesirinde Gelişen Türk Edebiyatı’nın Tanzimat, Servet-i Fünûn,Fecr-i Âtî ve Millî Edebiyat devirlerinin ardından gelen evresi iseCumhuriyet Devri Türk Edebiyatı’dır. Cumhuriyet devri her sahadaolduğu gibi sanat ve edebiyat alanında da büyük yenilik, zenginlik veçeşitlilik gösterir. Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı, Türk Edebiyatı’nınTürkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan itibaren günümüze kadargelişen en son evresidir. İlk olarak, ‘Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı(1923-1939)’ hakkında kısa bilgi verilmiş ve ‘Cumhuriyet Devri TürkEdebiyatının Özellikleri’ anahatları ile maddeler halinde sıralanmıştır.Bundan sonra, ‘Ana Çizgileriyle Cumhuriyet Devri Türk Hikâye veRomanına Teorik Bir Yaklaşım (1923-1939)’ adlı asıl konuya girilmiştir.Konu sırasıyla, ‘a-Cumhuriyet Devri Türk Hikâye ve Romanının Özellikleri(1923-1939)’, ‘b-Cumhuriyet Devri Türk Hikâye ve RomanınınSınıflandırılması’, ‘ba-Atatürk Devri Türk Hikâye ve Romanı (1923-1939)’, ‘baa-Atatürk Devri Türk Hikâye ve Romanının Özellikleri’ ve ‘bab-AtatürkDevri Türk Hikâye ve Romanının Temsilcileri’ anahatları ile ele alınmış veher biri ikna edici literatür ile desteklenmiştir.Cumhuriyet devri Türk hikâye ve romanı, daha önceki devir hikâyeve romanı ile onun kuramsal yapısına çok şey borçlu olmasına rağmen,olay, şahıs kadrosu, zaman ve mekân algıları ile bakış açılarını derindenetkileyen yeni bir paradigma çerçevesinde yeniden formatlanarakoluşturulmuş ve gelişimini sürdürmüştür. Bu nedenle, başlangıçyıllarında önceki nesil yazarlarının etkin olduğu bu devir hikâye veromanı, dönemin yeni tezleri bağlamında Batı’ya alabildiğine açık birbiçimde gelişimini sürdürmüştür. Bu devrin siyasal ve sosyal hayattakihareketliliğinin bir yansıması olarak diğer edebî türlerde olduğu gibihikâye ve romanda da belli başlı kuşaklar ortaya çıkmıştır.Bu dönemin diğer edebî türlerinde olduğu gibi Cumhuriyet DevriTürk hikâye ve romanı pek çok yazarı, sayısız konu ve temiyle adeta birhikâye ve roman ormanını andırır. Ancak, bu devir Türk hikâye ve romanıüzerine yapılan pek çok çalışma ve incelemeye rağmen, bütünüyletüketilmiş ve çözümlenmiş bir alan değildir. Bu makalede, Cumhuriyetdevri Türk hikâye ve romanının 1923-1939 yılları, yani Atatürk devriTürk hikâye ve romanı kuşaklar halinde kuramsal açısındanincelenmiştir.