Samsun Kent Merkezindeki Hane Halklarının Gıda İsraf Düzeylerinin ve Etkili Faktörlerin Araştırılması

Abstract

Günümüzde insanlar için temel gereksinim niteliğindeki gıdalar, enerji kaynaklarından daha stratejik bir konu haline gelmiştir. Gıda israfı ise günümüz ve geleceğin en önemli sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Tezin amacı, Samsun İlinde kentsel hane halklarının gıda israfı düzeyi ve etkili faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmanın birincil verileri, Samsun İli kent merkezindeki Atakum, Canik ve İlkadım ilçelerindeki hane halklarından basit tesadüfü örnekleme yöntemine göre seçilen 384 hanehalkı ile Nisan-Eylül 2019 döneminde yüz yüze yapılan anketler yoluyla elde edilmiştir. Araştırma sonuçları hanehalklarının en çok israf etikleri gıdanın ekmek olduğunu göstermektedir. Yaş sebzede en çok israfın domates ve biberde, meyvelerde elmada, süt ve süt ürünlerinde sütte, et ve et ürünlerinde salamda, yemeklerde ise sebzeli yemekte olduğu tespit edilmiştir. Hane halklarının gıda israfında en önemli etkenlerin; ihtiyaçtan fazla gıdanın satın alınması ve israf önleme tutumu eksikliği olduğu tespit edilmiştir. Hanehalklarının bir ürünün bozulup bozulmadığını anlamak için baktıkları en önemli kriter, gıdanın kokusundaki değişikliktir. Buzdolabındaki gıdaların bozulup bozulmadığını anlamak için haftada birkaç kez kontrol yapılmaktadır. Hane halklarının gıda israfını önlenmede; gereksiz ürün alımı yapılmaması ve kamu spotu yayınlarının yapılmasının olumlu etkileri olabilecektir.Nowadays, basic foods for humans are becoming more strategic than energy sources. Food waste is considered as one of the most important problems for nowadays and in the future. The aim of this study was to determine the food waste level of urban households in Samsun Province and its effective factors. The primary data of the study were obtained through face-to-face surveys in the April-September 2019 period with 384 urban households in the districts of Atakum, Canik and Ilkadım of Samsun province. The results of the research showed that the most wasted food was bread. However, the most wasted foods were found as tomatoes and peppers in fresh vegetables, apple in fruit, milk in dairy products, salami in meat and meat products, and vegetables in meals. The most important factors for the food waste of households were determined as purchasing more food than needed and lack attitude on avoiding food waste. In order to check whether foods in the refrigerator are spoiled, the households have checked a few times in a week. To prevent the food waste, the households should avoid buying unnecessary foods and public spot campaign should be organized.