Ortaokul Öğrencilerinin Okul Doyumu ile Yaşam Doyumları Arasındaki İlişki: Umudun Aracı Rolünün İncelenmesi

Abstract

Bu araĢtırmada ortaokul öğrencilerinin okul doyumu ve yaĢam doyumu arasındaki iliĢkide umudun aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıĢtır. AraĢtırmada iliĢkisel tarama modeli kullanılmıĢtır. AraĢtırmanın çalıĢma grubu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Orta Karadeniz Bölgesi’ndeki bulunan bir ildeki üç farklı ortaokulda öğrenim gören 105 kız ve 106 erkek öğrencinden oluĢturmaktadır. ÇalıĢmanın verilerinin toplanmasında Çocuklar Ġçin Kapsamlı Okul Doyumu Ölçeği, Çocuklar Ġçin YaĢam Doyumu Ölçeği ve Çocuklar Ġçin Umut Ölçeği kullanılmıĢtır. AraĢtırmada bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, yapısal eĢitlik modellemesi ve doğrulaycı faktör analizi kullanılmıĢtır. AraĢtırmanın bulgularına göre ortaokul öğrencilerinin okul doyumu düzeyleri cinsiyete göre erkek öğrencilerin lehine anlamlı olarak farklılaĢmıĢtır. Diğer açıdan öğrencilerin umut ve yaĢam doyumu düzeyleri, cinsiyet değiĢkenine göre olarak anlamlı bir Ģekilde farklılaĢmamıĢtır. ÇalıĢmada ortaokul öğrencilerinin umut ve yaĢam doyumu puanları sınıf düzeyi değiĢkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir Ģekilde farklılaĢırken, okul doyumu puanları sınıf düzeyi değiĢkenine göre anlamlı olarak farklılaĢmamıĢtır. Yapılan yapısal eĢitlik modellemesinde ortaokul öğrencilerinin okul doyumu ve yaĢam doyumu arasındaki iliĢkide umudun kısmi aracılık rolüne sahip olduğu belirlenmiĢtir. Elde edilen bu sonucun ortaokul öğrencilerin yaĢam doyumlarının artırılması çalıĢmalarında kullanılabileceği düĢünülmektedir. Ayrıca araĢtırmada elde edilen bulguların ileride bu alanda yapılacak olan araĢtırmalar için bir temel oluĢturacağı ifade edilebilir.