Kızılırmak Deltası'nda Kıyı Yerleşmelerinin Doğal Ortam Şartlarından Kaynaklanan Başlıca Sorunları

Abstract

Bu çalışmanın amacı; Kızılırmak Deltası?ndaki kıyı yerleşmelerinin doğal ortam şartlarından kaynaklanan sorunlarını tespit etmek ve çözüm önerileri sunmaktır. Bu amaçla öncelikle araştırma sahası ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. DSİ, DMİGM, Bafra İlçe Tarım, TÜİK gibi kurum ve kuruluşlardan elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Aynı zamanda arazi-gözlem yöntemine başvurulmuş ve coğrafi bilgi sistemlerinden (CBS) de yararlanılmıştır.Araştırma sahasının doğal ortam özellikleri ve kır yerleşmelerinin başlıca özellikleri belirlendikten sonra bu özelliklerle ilgili kır yerleşmelerinin maruz kaldığı sorunlar yerinde yapılan çalışmalar ve anketlerle tespit edilmiştir. Bu anket verileri SPSS programının da yardımıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular bir arada değerlendirilerek araştırma sahasındaki mevcut sorunların nedenleri, sonuçları ve olası çözüm önerileri tartışılmıştır.Araştırma sonunda kıyı çizgisinin kara yönünde ilerlemesi sonucu kıyıda sahakayıplarının yaşandığı, bunun sonucunda tarım alanları ve beşeri yapıların zarar gördüğü tespit edilmiştir. Aşırı yağışların olduğu dönemlerde taban suyu seviyesinin yükselmesi ve göl seviyelerinin artmasının tarım alanlarını etkilediği ve ürünlere zarar verdiği tespit edilmiştir. Bunun sonucunda göl sularının ve deniz suyunun işgaline uğrayan topraklarda tuzluluk oranının arttığı gözlenmiştir. Deltanın 1950?li yıllara kadar geniş orman varlığına sahip olduğu, yerleşmelerin başlaması ve tarım arazisine ihtiyaç duyulması sonucu bu orman varlığının tahrip edildiği tespit edilmiştir. Günümüzde orman varlığı sınırlı bir alanda yayılış göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Kızılırmak Deltası, doğal çevre, kıyı yerleşmesi, kıyı çizgisi değişiklikleri.

The purpose of this study is to identify solutions to the problems that arise from the natural environment ofthe coastal settlementson Kızılırmak Delta. For this purpose; firstof all, a literature search is conducted about the research area.The data obtained from the institutions such as DSI, DMIGM, Bafra County Agriculture andTUIK is used. Atthe same time, it is applied to the land-observation method, and geographic information systems (GIS) are used for this study.The main features of the natural environment characteristics of the survey area and rural settlements rural settlements related to those features are exposed to the problems identified studies and surveys have been identified at. These survey data were evaluated with the help of SPSS. The findings of the current problems in the field of research examining the causes, consequences and possible solutions were discussed.At the end of the coast coastline as a result of the advancement of research in the direction of the land area is experiencing losses, it has been confirmed as a result of damaged agricultural land and human structures. During periods of heavy rainfall and lake level rise, increasing levels of ground water affected by agricultural land and damaging products have been identified. As a result of this, the salinity onthe lands invaded by lake water and sea water is observed to increase.It is identified that the Delta had a large presence of forest until the 1950s, but due to the necessity of agricultural land, the existence ofthis forest was destroyed. Today, the presences of the forest were distributed in limited space.Keywords: Kızılırmak Delta, the natural environment, coastal settlement, changes in shoreline