Tokat İlinde Kentsel Büyümenin Simülasyon Modeli İle Araştırılması

Abstract

Kentsel alanlardaki artış olarak tanımlanan kentsel büyümenin planlı olarak yönlendirilmesi için kentsel büyümenin tespit edilmesi, büyüme etkilerinin irdelenmesi ve gelecekteki muhtemel büyüme miktarı ve mekansal dağılımı hakkında kestirim yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda gelişen teknolojiyle birlikte Uzaktan Algılama, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve simülasyon modelleri kentsel büyüme ile ilgili çalışmalarda etkin olarak kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, Tokat ilinin 2030 yılı için kentsel büyüme simülasyonu Hücresel Otomat tabanlı SLEUTH model ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, 1987, 1998, 2007, 2014 yıllarına ait Landsat uydu görüntüleri, 2012 ve 2016 yıllarına ait ulaşım verileri, Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) ve güncel imar planı kullanılmıştır. Veriler CBS ortamında hazırlanmış ve simülasyon CBS destekli yürütülmüştür. Gerçekleştirilen simülasyon sonucunda, 2014-2030 yılları arasında kentsel alanların 20,03 km2 artacağı, 17,38 km2'lik kent dışı-tarım arazisinin ve 2,54 km2'lik orman arazisinin kent alanına dönüşeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, çevresel, sosyal ve ekonomik olarak büyük öneme sahip olan doğal yapının korunması ve kentsel planlamanın gerçekleştiriminde CBS tabanlı simülasyon modelinin önemli bir yere sahip oldukları belirlenmiştir.

Directing the urban growth, defined as the increase in urban areas, in a planned manner, requires the identification of urban growth, the examination of the growth effects and the prediction of possible future growth rate and spatial distribution. In this context, with the developing technology, Remote Sensing, Geographical Information Systems (GIS) and simulation models are used effectively in the studies related to urban growth. In this thesis, urban growth simulation of Tokat province for the year 2030 was carried out with SLEUTH model based on Cellular Automata. Landsat satellite images for the years 1987, 1998, 2007 and 2014, transportation data for the years 2012 and 2016, Digital Elevation Model (DEM) and current development plan were used in the study. The data were prepared in the GIS environment and the simulation was conducted with GIS support. As a result of the simulation, it is determined that urban areas will be increased by 20,03 km2, 17,38 km2 of non urban-agricultural land and 2,54 km2 of forest land will be transformed into urban areas between 2014 and 2030. In this context, it has been determined that GIS-based simulation models have an important place in the conservation of the natural structure which has a great environmental, social and economic importance and realization of urban planning.