Kindererziehung bei Christine Nöstlinger und Gülten Dayıoğlu (Am Beispiel der Werke 'Konrad oder das Kind aus der Konservenbüchse' und 'Fadiş')

Abstract

Özellikle yetmişli yıllarda eğitim alanında otorite ve anti-otorite kavramları çoğu kez tartışma konusu olmuştur. Fakat bugün de, çocuk eğitiminde hangi eğitim stilinin benimsenmesi gerektiği sorusunu gündeme getiren bu tartışma henüz bitmemiştir.Türkiye'de otoriter eğitimi destekleyen, yaşamsal derslerin aktarıldığı, salt bilgi ve ahlaksal öğretinin sunulduğu bir çok çocuk kitabı bulunmaktadır. Günümüzde çocuk gerçekliğinin ve bakışının yer aldığı, çocukta özgürlük ve kendine güven duyguları uyandıracak çocuk kitapları oluşmakla beraber ne yazık ki oldukça az sayıdadır. Buna karşılık yetmişli yılarda Avusturya Çocuk Edebiyatında eğitsel boyut yerini sanatsal biçem ve çocuk gözüyle bakma gibi yaklaşımlara bıraktı. Yazar eğitici, çocuklara doğruyu gösteren bir otorite olmaktan çıkarak, sorunları çocuklarla birlikte çözmeye çalışan bir kimlik oldu.Bu çalışmada çocuk edebiyatı yazarının eserlerinde çocuklarla kurduğu ilişki, olayları sunuş biçimi ve iletisini hangi tutumla (otoriter ya da anti-otoriter) aktarması gerektiği araştırılmıştır. Araştırma Christine Nöstlinger'in ?Konrad ya da Konserve Kutusundan Çıkan Çocuk? ve Gülten Dayıoğlu'nun ?Fadiş? adlı eserleri ile sınırlı tutulmuştur. Eserler, aile, okul, öğretmen-öğrenci, arkadaşlık ve çevre gibi otoriter olarak betimlenen kurumlar açısından karşılaştırıldıktan sonra, çocuk edebiyatı yazarının kendi görüşünü ve eleştirisini çocuğa benimsetmeye çalışmasının, duygusal ve retorik efektler kullanıp olayları tek yanlı ve kendi bakış açısı ile sunmasının çocuğun alılmama olanaklarını sınırlayarak, onu sorgulamayan, ezberci bir bireye dönüştüreceği sonucuna varılmıştır.Anahtar SözcüklerÇocuk edebiyatı, anti-otorite, otorite, eğitim, özgürlük.In the field of education, the terms authority and anti-authority were a matter of controversy especially in 1970s. However, this controversy on the style of child education still continues today.In Turkey there are many children?s boks which are didactic. Although children?s books which reflekt a child?s reality and perspective and which arouse the feelings of freedom and self-confidence in children have been written recently, they are few in number. In the 1970s in the Austrian child literature didactic aspect of child literature was replaced by literary style and adopting child?s point of view. The author, abandonning the role of authority, has gained a mission of solving the problems in cooperation with children.In the study, the relationship that an author of child literature should establish with children, his narrative style and the attitude (authoritarian or anti-authoritarian) through which he conveys his message have been studied. This study is limited with the books ?Conrad the Factory Made Boy? by Christine Nöstlinger and ?Fadiş? by Gülten Dayıoğlu. After the books have been compared in terms of authotarian institutions, such as family, school, teacher, student, friendship and environment, it has been concluded that the authors? attempt to impose his own ideas on the child, and presenting the events sunbjectively without using emotional and rhetorical effects limits the child?s comprehension and creats children with a nonquestioning state of mind.Key WordsChild literature, authority, anti-authority, education, emancipation.