Çoklu Kent Kimliğinin Oluşmasında Hemşehri Derneklerinin Etkisi: Samsun İli Örneği

Abstract

Bu araştırma, 1950'lerden başlayarak Türkiye'de yaşanan yoğun göç hareketleri sonucunda kentlere yerleşen bireylerin, geldikleri yerlerle kültürel bağlarını sürdürmek amacıyla kurdukları hemşehri derneklerine odaklanmaktadır. Çalışma, Karadeniz Bölgesi'nde en çok sayıda hemşehri derneği bulunan Samsun'da söz konusu derneklerin kentin çoklu kimliği ve Samsunluluk bilinci üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırma kent ve kimlik arasındaki etkileşimi, postmodern bir söylem olarak çokkültürlülük bağlamında ele almakta ve hemşehri derneklerinin kentsel kimlikle ilgili rollerini incelemektedir. Bu kapsamda, Samsun'daki hemşehri derneklerinin, hemşehri kültürünü güçlendirme ve kent kimliğini biçimlendirmedeki etkileri derinlemesine incelenmiştir. Hemşehrilik ilişkilerinin kentsel ve mekânsal aidiyet ve kimlik oluşumu üzerindeki etkilerini empirik verilerle ortaya koyması bakımından literatüre özgün bir katkı sağlayacağı umulmaktadır. Araştırma kapsamında nitel yöntem kullanılmış ve derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde, katılımcılara Samsun'a yerleşme nedenleri, geldikleri yerlerle olan bağları, hemşehri derneklerinin kent kimliği üzerindeki etkileri ve kentle bütünleşmelerine katkılarıyla ilgili sorular yöneltilmiştir. Elde edilen veriler, MAXQDA nitel veri analizi programıyla çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, hemşehri derneklerinin Samsun'daki çoklu kent kimliğine kültürel etkinlikler yoluyla önemli bir katkı sunduğunu ortaya koymakla birlikte Samsunluluk bilincinin gelişimine doğrudan bir katkıda bulunmadığını göstermektedir. Bunun nedeni, bu derneklerin öncelikli amacının kendi kültürlerini Samsun'da yaşatmak ve korumak olmasıdır. Bu durum, kentte hemşehri dernekleri bünyesindeki topluluklar arasında ortak bir kent aidiyeti duygusunun oluşmasını güçleştirirken, kültürel çeşitliliğin korunmasına katkı sağlamaktadır. Bu tezin Samsun'daki hemşehri derneklerinin kentsel kimlik üzerindeki etkilerini derinlemesine inceleyen bir çalışma olarak, gelecekteki araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca, yerel yönetimlerin kent politikaları oluşturmasına ve özellikle yerel yönetimlerin kültürel çeşitliliği yönetme ve bütünleşme politikaları geliştirmesine yönelik yol gösterici veriler sunmaktadır. Nitekim, iç ve dış göçler sonucunda oluşan çokkültürlü ve etnik kökenli nüfusun birlikte yaşamaya dair pratikleri ve örgütlenme biçimleri, ulusal ve yerel düzeyde politika üretmeyi zorunlu kılmaktadır.This research focuses on hometown associations formed by individuals who settled in cities as a result of intense migration movements happening in Türkiye since the 1950s with the aim of maintaining their cultural ties to the hometowns. The study examines the impact of these hometown associations on the multiple identities and sense of belonging in Samsun, a city with the highest number of hometown associations in the Black Sea Region. The research addresses the interaction between cities and identity within the context of multiculturalism as a postmodern discourse, examining the roles of hometown associations in urban identity. Within this scope, the effects of hometown associations in Samsun on strengthening hometown culture and shaping urban identity are deeply examined. The goal is to contribute original research to the literature by empirically revealing the effects of hometown relationships on urban and spatial belonging and identity formation. Qualitative methods were used in this research, and in-depth interviews were conducted. During the interviews, the respondents were asked about their reasons for settling in Samsun, their connections to their place of origin, the effects of hometown associations on urban identity, and how they have contributed to integrating with the city. The data was analysed using the MAXQDA qualitative data analysis program. The research findings show that, although hometown associations contribute significantly to the multiple city identities in Samsun through cultural activities, they do not directly contribute to the development of a sense of belonging to Samsun. This is because the primary aim of these associations is to preserve their culture in Samsun. Although this situation makes developing a sense of belonging among the communities in the hometown associations difficult, it contributes to protecting cultural diversity. As a thesis that deeply examines the effects of hometown associations in Samsun on urban identity, it is believed to contribute to future research. Additionally, it provides local governments with data to inform urban policy, particularly, regarding cultural diversity and integration. This is because the collective living practices and organisational forms of a multicultural and multiethnic population, resulting from internal and external migrations, necessitate national and local policymaking.