Kişilik ve Beslenme Alışkanlıkları Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğünün Aracı Rolü

Abstract

Gıda tercihleri ve beslenme alışkanlıklarındaki bireysel farklılıkların temel kişilik ayrımlarıyla ilişkili olduğu belirtilmektedir. Bireysel duygu farkındalığını artırmaya, duyguları öz-izlemeye ve etkili duygu düzenleme stratejileri geliştirmeye odaklanan yaklaşımların, sağlıksız yeme tutumlarını azaltmada etkili olduğu gösterilmiştir. Bu çalışma, kişilik ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini yetişkin bireylerden oluşan bir grup teşkil etmektedir. Veri toplama sürecinde ilgili beslenme, duygu düzenleme ve kişilik ölçekleri ile kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Aracılık etkisinin tespiti için Yol Analizi uygulanmıştır. Bulgulara göre, kişilik boyutlarından duygusallığın duygu düzenleme güçlüğü üzerinde pozitif yönde bir etkisi bulunurken, dürüstlük-alçak gönüllülük, dışadönüklük ve uyumluluğun duygu düzenleme güçlüğü üzerinde negatif yönde bir etkisi saptanmıştır. Deneyime açıklık ve sorumluluğun ise duygu düzenleme güçlüğü üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, duygu düzenleme güçlüğünün kısıtlayıcı yeme üzerinde negatif yönde; kontrolsüz yeme, duygusal yeme ve açlığa duyarlılık üzerinde ise pozitif yönde bir etkisi olduğu saptanmıştır. Çalışmada, belirli kişilik özellikleri (dürüstlük-alçak gönüllülük, duygusallık, dışadönüklük ve uyumluluk) ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün kısmi aracılık rolü üstlendiği bulunmuştur. Bu sonuçlar, beslenme alışkanlıkları üzerinde psikolojik yapıların, önleyici ve gelişimsel çalışmalarda dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.