112 Sağlık Çalışanlarının Yalın Yönetim Algısının İncelenmesi: Samsun Örneği

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'nin Samsun ilinde görev yapan '112 Acil Sağlık Hizmetleri' çalışanlarının yalın yönetim yaklaşımına ilişkin algı düzeylerini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma desenine sahip tanımlayıcı ve kesitsel türde bir araştırmadır. Veri toplama süreci, Mayıs–Haziran 2025 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini, Samsun İl Ambulans Servisi Başhekimliği'ne bağlı 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile Komuta Kontrol Merkezi'nde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem belirleme sürecinde, evreni oluşturan 789 sağlık personeli dikkate alınmıştır. Örneklem belirlenirken Yazıcıoğlu ve Erdoğan (2004), tarafından geliştirilmiş olan örneklem büyüklüğü hesaplama tablosundan yararlanılmıştır. %5 hata payı ve %95 güven düzeyi esas alınarak yapılan hesaplamada, basit rastgele örnekleme yöntemiyle 259 kişiye ulaşılması hedeflenmiştir. Ancak veri toplama sürecinde hedeflenen sayının üzerine çıkılarak toplamda 303 sağlık çalışanına ulaşılmıştır. Katılımcılardan, yüz yüze veya çevrimiçi anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, katılımcıların demografik bilgilerini içeren 6 maddelik tanıtım formu ile Neslihan Derin (2008) tarafından geliştirilen 24 maddelik 'Yalın Yönetim Ölçeği' kullanılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık güvenilirlik katsayısı çalışmada 0,945 olarak bulunmuştur. Verilerin analizi IBM SPSS 22 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Smirnov testi, normal dağılım sağlanamadığı durumlarda Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve post-hoc analizler ile Spearman sıra korelasyon katsayısı hesaplamalarıyla gerçekleştirilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgulara göre, araştırmaya katılanların %49,2'si kadındır. Araştırmaya katılan bireylerin yaş dağılımı incelendiğinde sayı ve oran olarak 25-34 yaş grubu %45,9 ile en fazladır. Çalışmada, katılımcıların yalın yönetim ilkelerine ilişkin algı düzeylerinde cinsiyete göre ölçeğin toplam skorunda anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p=0,011) ve bu farklılık erkeklerin yalın yönetim algısının kadınlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Görevlere göre ise toplam skorlar arasında en az bir grubun diğerlerinden farklı olduğu saptanmıştır (p=0,014) ve bu farklılık da hemşire grubunun diğer görev grubu ile arasındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır. Samsun 112 sağlık çalışanlarının yalın yönetim yaklaşımlarına ilişkin algıları, hizmet kalitesinin ve kurumsal verimliliğin artırılması açısından önemli ipuçları sunmaktadır. Bu bağlamda, yalın yönetim uygulamalarının yaygınlaştırılabilmesi için eğitim programları ve kurumsal destekleyici politikaların geliştirilmesi önerilmektedir.The main purpose of this study is to examine the perception levels of '112 Emergency Healthcare Services' employees working in Samsun province of Türkiye regarding lean management approach. The research is a descriptive and cross-sectional study with a quantitative research design. The data collection process was carried out in May-June 2025. The population of the research consists of healthcare professionals working in '112 Emergency Health Services Stations' and 'Command Control Center' affiliated to Samsun Provincial Ambulance Service'. In the sampling process of the study, 789 health personnel constituting the population were taken into consideration. The sample size was determined using the sample size calculation table developed by Yazıcıoğlu and Erdoğan (2004). Based on a 5% margin of error and a 95% confidence level, the calculation aimed to reach 259 individuals using simple random sampling. However, during the data collection process, the target number was exceeded, and a total of 303 healthcare professional were reached. Data were collected from the participants through face-to-face or online questionnaires. A 6-item introductory form containing demographic information of the participants and the 24-item 'Lean Management Scale' developed by Neslihan Derin (2008) were used as data collection tools. The Cronbach Alpha internal consistency reliability coefficient of the scale was found to be 0,945 in the study. The data were analyzed using IBM SPSS 22 program with descriptive statistics, Kolmogorov-Smirnov test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test and post-hoc analysis and Spearman rank correlation coefficient calculations. The significance level was accepted as p<0,05. According to the findings, 49,2% of the participants were female. When the age distribution of the individuals participating in the study is analyzed, the 25-34 age group is the highest with 45,9%. In the study, a significant difference was found in the total score of the scale according to gender in the perception levels of the participants regarding the lean management principles (p=0,011), and this difference was found that men's perception of lean management was higher than women's. According to the duties, at least one group was found to be different from the others among the total scores (p=0,014) and this difference was due to the difference between the nurse group and the other duty group. The perceptions of 'Samsun 112 Healthcare Service' workers regarding lean management approaches provide important clues in terms of increasing service quality and organizational efficiency. In this context, it is recommended to develop training programs and institutional supportive policies in order to disseminate lean management practices.