Ostomili Hastalarda Yaşam Kalitesi ile Psikolojik İyilik Hâli Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırmada, ostomili hastalarda yaşam kalitesiyle psikolojik iyilik hâli arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tiptedir. Araştırmanın örneklem büyüklüğü Minitab programıyla hesaplanmış ve çalışma 175 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, 15 Ocak-15 Ağustos 2019 tarihleri arasında Marmara Bölgesi’ndeki bir devlet üniversite hastanesinde toplanmıştır. Araştırma kapsamına ostomi girişimi uygulanmış, araştırmaya katılmayı kabul eden hastalar alınmıştır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Umut Merkezi Ostomi Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney-U testi, Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre ostomi açılan hastaların yaşam kalitesi toplam puan ortalamaları ile psikolojik iyilik hâli arasında pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen verilerden bekâr hastaların yaşam kalitesi manevi alt boyutu puan ortalamalarının yüksek olduğu, hastaların ameliyat sonrası ekonomik harcamalardaki artma durumuyla yaşam kalitesi ölçeği ve alt boyutları arasında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Hastaların kolostomi tipiyle yaşam kalitesi ölçeği, fiziksel ve sosyal alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür. Ayrıca hastaların eğitim durumu arttıkça, yaşam kalitesi ölçeği psikolojik alt boyutu puan ortalamalarının daha yüksek olduğu, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucu görülmüştür. Hastaların kolostomi tipine göre yaşam kaliteleri incelendiğinde, geçici kolostomisi olan hastaların yaşam kalitesi ölçeği fiziksel alt boyutu puan ortalamalarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre ostomili hastaların yaşam kaliteleri ile psikolojik iyilik hâli arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir.