'Karanlık Su'lardan Karanlık Turizme: Mit, Sinema ve Post-turizm Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma, disiplinlerarası olarak; Aydınlanma Çağı ile başlayan ve Modernizm ile yükselişe geçen fakat Postmodern Çağda geri planda kalan akılcılığın izlerini, turizm üzerinden sürmektedir. Akılcılıkla birlikte geri plana atılan ve hatta yok sayılan mit kavramının, Postmodern Çağda insan hayatına dönüşüyle birlikte değişen olgulardan biri haline gelen turizm; önüne 'post-' eki alan diğer tüm kavramlarda olduğu gibi medyadan yoğun şekilde etkilenmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde; konu ile ilgili kavramların, Aydınlanma, Modernizm ve Postmodernizm süreçlerinden nasıl etkilendiği tartışılmıştır. Bu kavramlar, turizm ve çalışmanın ana konusu olan karanlık turizm ile bağlantılı olan; insan, bilim, ölüm, turizm, ritüel, otantik ve mistik deneyimdir. Araştırmanın ikinci bölümünde; karanlık turizmin ayrıntılı literatür incelemesi yapılmış ve 'modern mitoloji' olarak konumlandırılan sinemanın, karanlık turizm üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Araştırmanın disiplinlerarası niteliğine uygun olarak, sözü geçen etkiler; psikoloji, sosyoloji, felsefe ve iletişim disiplinlerinden çeşitli kaynaklarla desteklenmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise; yapılan literatür çalışmasına katkı sağlayan özgün ve güncel bir olay olan Elisa Lam vakası incelenmiştir. Vakanın medya ayağı, 2021 yapımı Crime Scene: The Vanishing at the Cecil Hotel belgeseli; mit ayağı, 2005 yılı yapımı olan Karanlık Su (Dark Water) filmi ve gerçeklik ayağı ise, 2013 yılında vuku bulan Elisa Lam olayı ile tasarlanmıştır. Araştırmanın güvenilir olması ve sağlam temellere oturması için sosyal medyada yer alan Elisa Lam tartışma gruplarında, konu ile ilgili bir anket çalışması yapılmıştır. Yapılan anket çalışması sonucunda; söz konusu olay ile ilgilenen sosyal medya kullanıcılarının Elisa Lam olayını yorumlamasında, Karanlık Su filminin önemli izleri olduğu ve bu etkilerin, katılımcıların karanlık turizm motivasyonunu arttırdığı görülmüştür. Bütün veriler, durum çalışması araştırması yöntemiyle bir araya getirilmiş ve literatürle desteklenen disiplinlerarası inşa tamamlanmıştır.

This study is interdisciplinary; The traces of rationality, which started with the Age of Enlightenment and rose with Modernism, are traced through tourism in the Postmodern Age. Tourism, which has become one of the changing phenomena with the return of the concept of myth, which was thrown into the background and even ignored with rationalism, to human life in the Postmodern Age; It has been heavily influenced by the media, as is the case with all other concepts with the prefix 'post-'. In the first part of the research; It is discussed how the concepts related to the subject were affected by the Enlightenment, Modernism and Postmodernism processes. These concepts are related to tourism and dark tourism, which is the main subject of the study; human, science, death, tourism, ritual, authentic and mystical experience. In the second part of the research; A detailed literature review of dark tourism has been made and the effects of cinema, which is positioned as 'modern mythology', on dark tourism have been examined. In accordance with the interdisciplinary nature of the research, the mentioned effects are; supported by various sources from psychology, sociology, philosophy and communication disciplines. In the third part of the research; The case of Elisa Lam, an original and current event that contributed to the literature study, was examined. The media leg of the case is the 2021 documentary Crime Scene: The Vanishing at the Cecil Hotel; The myth leg was designed with the movie Dark Water, which was produced in 2005, and the reality leg was designed with the Elisa Lam event that took place in 2013. In order for the research to be reliable and based on solid foundations, a survey study was conducted in the Elisa Lam discussion groups on the social media. As a result of the survey study; It has been observed that there are important traces of the movie Dark Water in the interpretation of the Elisa Lam event by the social media users who are interested in the event in question, and these effects increase the motivation of the participants in dark tourism. All data were brought together with the case study research method and the interdisciplinary construction supported by the literature was completed.