İntravenöz ve Epidural Preemptif Analjezi Yöntemlerinin Stres Yanıta ve Postoperatif Ağrıya Etkileri

Abstract

ÖZET Bu çalışma, preemptif analjezi uygulamasının (ağrı oluşmadan önce analjezi uygulanarak uyarılmanın önlenmesi) stres yanıta ve postoperatif ağrı üzerine etkilerini araştırmak için, intravenöz ve epidural preemptif analjezi yöntemlerinin uygulandığı hasta gruplarım birbirleriyle ve preemptif analjezi uygulanmayan gruplarla karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Toplam 40 hasta 10'ar kişilik 4 gruba ayrıldı. 5-7 mg/kg tiopental + 0.1 mg/kg vekuronyum ile anestezi indüksiyonu sağlandı ve idamede % 66 N20 + % 33 02 + % 0.8-1 izofluran ile de genel anestezi uygulandı. I. gruptaki hastalara, entübasyondan hemen sonra 2 ug/kg fentanil (İntravenöz preemptif analjezi grubu) verilirken, II. gruptaki hastalara cerrahi işlem başladıktan 15 dk sonra 2 ug/kg fentanil (intravenöz analjezi grubu) verildi. III. gruptaki (Epidural preemptif analjezi grubu) hastalara entübasyondan sonra L3-4 aralığından epidural kateter yerleştirdikten hemen sonra kateterden toplam volüm 0.15 ml/kg olacak şekilde 2 ug/kg fentanil + serum fizyolojik verilirken, IV. gruptaki (Epidural analjezi grubu) hastalara aynı uygulama cerrahi işlem başladıktan 15 dk sonra verildi. Standardizasyonu sağlamak için bu volümlere eş miktarda serum fizyolojik III. gruptaki hastalara cerrahi başladıktan 15 dk sonra, IV. gruptaki hastalara kateter yerleştirildikten hemen sonra verildi. Postoperatif analjezi amacıyla, I ve II. gruptaki hastalar ilk kez ağrı duyduklarında intravenöz 5 mg yükleme dozunu takiben, 0.3 mg/saat bazal infüzyon, 1 mg bolus doz, 30 dk kilitli kalma süresi, 10 mg 4 saatlik limit ve toplam günlük 60 mg morfin olacak şekilde programlanmış Hasta Kontrollü Analjezi aletine bağlandılar. III. ve IV. gruptaki hastalara da aynı amaçla, epidural kateterden 2 mg yükleme dozu, 0.2 mg/saat bazal infüzyon, 0.5 mg bolus doz, 45 dk kilitli kalma süresi, 3 mg 4 saatlik limit ve günlük toplam doz 15 mg olacak şekilde programlanarak Hasta Kontrollü Analjezi aleti bağlandı. Preoperatif, cerrahi insizyondan sonra 15. dk, 60. dk, 4. saat, 8. saat, 24. saat ve 48. saatlerde alınan kan örneklerinde stres yanıt değerlendirilmesi 44için bakılan glükoz, kortizo! ve noradrenalin düzeylerinde, gruplar arasında ve 15., 60. dk'larda grup içinde bazal değerlere göre farklılık saptanmadı. Postoperatif ağrı değerlendirmesi için kullanılan görsel ağrı skalası (VAS) sonuçlarında epidural analjezi uygulanan III. ve IV. gruplarda daha iyi analjezi sağlandığı görüldü, ancak preemptif analjeziyi destekleyici istatistiksel olarak anlamlı bulguya rastlanmadı. Postoperatif ilk analjezik istek zamanı (İAİZ) ve toplam morfin miktarı (TMM) açısından değerlendirildiğinde, İAİZ'ında preemptif analjezi uygulanan gruplarla uygulanmayan gruplar arasında farklılık görülmemesine karşın, TMM preemptif analjezi uygulanan gruplarda istatistiksel olarak anlamlı olmamasına karşın daha düşüktü. Sonuç olarak; preemptif analjezinin postoperatif stres yanıtı ve ağrıyı azaltmak için iyi bir yol olabileceği, ancak uygun ilacın, dozun ve zamanın belirlenmesi için daha kapsamlı ve geniş hasta gruplarında yapılacak çalışmalara gereksinim olduğu kanısına varıldı. 45