Eğitim Öğretim Sürecindeki Ödül ve Ceza Uygulamalarına Yönelik Veli Görüşleri

Abstract

Bu araştırmanın amacı, eğitim öğretim sürecinde ödül ve ceza uygulamalarına yönelik veli görüşlerini incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında çocuğu farklı okul türlerinde öğrenim gören, Samsun ilinin farklı kırsal ve kentsel bölgelerinde yaşayan 27 veliden oluşmaktadır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme tekniğiyle seçilmiştir. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Veri analizi doğrultusunda 8 tema tespit edilmiştir. Araştırmaya göre kırsaldaki ve kentteki veliler ödül ve cezaya yönelik olumlu ve olumsuz görüşlere sahiptirler. Ödülün öğrenci davranışlarına etkisi konusunda kırsaldaki veliler olumlu görüşler belirtirken, kentteki veliler hem olumlu hem olumsuz görüş belirtmişlerdir. Cezanın öğrenci davranışına etkisi konusunda hem kırsaldaki hem de kentteki veliler olumlu ve olumsuz görüş belirtmişlerdir. Ödülün öğrencinin akademik başarısına yönelik kırsaldaki veliler genellikle ödülü olumlu bulurken, kentteki veliler hem olumlu hem olumsuz bulmuşlardır. Cezanın öğrencinin akademik başarısına etkisi konusunda hem kırsaldaki hem kentteki veliler olumlu ve olumsuz görüştedirler. “Eti senin kemiği benim” ve “Öğretmenin vurduğu yerde gül biter” anlayışına yönelik kırsaldaki veliler olumlu ve olumsuz görüşe sahipken, kentteki veliler tamamen olumsuz görüşe sahiptirler. Araştırma kapsamında olumsuz etkilerinden dolayı ödül ve ceza uygulamalarından uzak durmak, öğrenciyi teşvik etmek, güdülemek, istenen davranış değişikliğine gitmek için alternatif uygulamalar kullanmak şeklinde öneriler geliştirilmiştir.