Yalova Armutlu Hacı Ali Paşa (çarşı) Camii ve Avlusundaki Mezar Taşları

Abstract

Bu çalışmada, Yalova/Armutlu'da bulunan Hacı Ali Paşa (Çarşı) Camii ve avlusunda yer alan tarihi mezar taşları tanıtılacak ve değerlendirilecektir. Caminin mevcut bir inşa kitabesi yoktur. Cami, doğu-batı yönünde dikdörtgen planlı ve sonradan eklenen üç bölümlü bir son cemaat yeriyle; kuzey-güney yönünde kareye yakın planlı bir harimden oluşmuştur. Yapı, ahşap tavanlı ve kırma çatılıdır. Kâgir duvarlı yapının, batı cephesinde gövdeye bitişik konumlanmış kaideli, tuğla gövdeli ve silindirik bir minaresi vardır. Dış mimarisi sade olan yapı; ahşap işçiliği ve iç duvarlarındaki kalem işi bezemeleriyle dikkat çekmektedir. Caminin kuzeyinde; sekizgen planlı ve ahşap strüktürlü bir şadırvan ve bir su kuyusunun da bulunduğu camii avlusunun; doğu, batı ve güneyinde dağınık bir düzende mezar taşları bulunmaktadır. Avluda; ayak ve baş taşlarının dağınık yerleştirildiği toplam 183 tane çeşitli formlarda mezar taşı mevcuttur. Sonradan yerleştirilmiş mezar taşlarından oluşan bu hazire görüntüsü tamamen temsilidir. Osmanlı döneminden günümüze gelmiş Hacı Ali Paşa (Çarşı) Camisi ve tarihi mezar taşları, orijinalliğini büyük ölçüde kaybetmiş olsa da ayakta kalma mücadelesi vermektedir. Mimari miras olarak bugün halen ibadete açık olan yapının varlığını sürdürebilmesi için bilinçli bir korunmaya ihtiyacı vardır.In this study, Hacı Ali Pasha (Çarşı) Mosque in Yalova / Armutlu and the historical tombstones in its courtyard will be introduced and evaluated. There is no existing construction inscription of the mosque. The mosque has a rectangular plan in the east-west direction, with a 3-section narthex that was added later; It consists of a sanctuary with a square plan in the north-south direction. It has wooden ceiling and hipped roofs. The masonry-walled building has a cylindrical minaret with a brick body and a pedestal located adjacent to the body on the west façade. The building has a simple exterior architecture; It attracts attention with its wood workmanship and hand-carved decorations on its interior walls. To the north of the mosque; The courtyard of the mosque, which also has an octagonal planned wooden structured fountain and a water well; There are tombstones in a scattered arrangement in the east, west and south. In the courtyard, there are a total of 183 tombstones in various forms, with foot and head stones placed scattered around. This cemetery view, consisting of later placed tombstones, is purely representative. The Hacı Ali Pasha (Bazaar) Mosque and its historical tombstones, which have survived from the Ottoman period,are struggling to survive, although they have lost much of their originality. The building, which is still open for worship today as an, architectural heritage, needs conscşous protection to continue its existence.