Bafra Ovasında Deniz Suyu Girişiminin Belirlenmesi ve Su-Toprak Kaynakları Üzerine Etkisi

Abstract

Bu çalışma kapsamında, Bafra Ovası Sağ Sahilinde deniz suyu girişiminin belirlenmesi, yeraltı suyuna etkisinin araştırılması, bu suların sulamada uygunluklarının değerlendirilmesi ve deniz suyu girişiminin topraklar üzerine etkileri araştırılmıştır.Bunun için sulamada kullanılan 32 adet yeraltı suyu kuyusundan Ekim 2007-Eylül 2008 tarihleri arasında alınan su örneklerinde kimyasal analizler yapılmıştır. Ayrıca alandaki taban suyu seviyelerini belirlemek için su örneği alınan noktalara taban suyu gözlem kuyuları açılmış ve aylık dönemler halinde ölçüm alınmıştır. Deniz suyu girişiminin toprak özelliklerine olan etkilerini belirlemek için yeraltı suyu kuyuları ile sulanan her bir noktadan Nisan 2008 ve Eylül 2008 olmak üzere 2 farklı dönemde ve 4 katmandan toprak örneği alınmış, tuzluluk ve sodyumluluk durumları incelenmiştir.Deniz suyu girişiminin belirlenmesinde 3 farklı yöntem kullanılmıştır. Çalışma sonucunda denizden iç kesimlere doğru 6.0 km deniz suyu girişimi olduğu tespit edilmiş ve deniz suyu girişiminin etkisinin iç kesimlere doğru azaldığı belirlenmiştir. Yeraltı suyunun deniz suyu girişiminden olumsuz etkilendiği ve su kalitesinin bitkiler için kullanılabilir değerlerin çok üzerinde olduğu bulunmuştur. Bu sular ile sulanan topraklarda sodyumluluk problemi oluştuğu ve buna bağlı olarak da pH değerlerinin çok yükseldiği tespit edilmiştir.

In this study, determination of sea water intrusion in Right Side of Bafra Plain, investigation of the intrusion effects on groundwater, evaluation of such water in irrigation and effects of seawater intrusion to soils were studied. To determine the chemical characteristicis water samples used for irrigation were collected between October 2007 and September 2008 from 32 ground water wells. In addition, ground water monitoring wells were dug to determine the ground water levels in the area, and measurements were made at monthly basis. Soil samples were collected at two different terms (April 2008 and September 2008) from four different layers to detect the effects of seawater intrusion on soil characteristics. Soil electrical conductivity (salinity) and sodicity states of the soils were determined. Three different methods were used to assess the seawater intrusion. The results of the study indicated approximately 6 km of seawater intrusion, and the effects of seawater intrusion lowered as departing to inland. The ground water was also negatively affected by seawater intrusion and the water quality was low to limit the use of water in irrigation. The soils irrigated using the affected groundwater had sodicity problem and the pH was raised accordingly.