Psikolojik Sermayenin Prososyal Hizmet Davranışına Etkisi: Hemşireler Üzerine Bir Araştırma

Abstract

Bireylerin psikolojik sermayeleri davranışlarını etkileyebilmektedir. Psikolojik sermayesi yüksek düzeyde olan bireyler iş yaşamında kolaylıkla prososyal davranışlar sergileyebilmektedirler. Psikolojik sermayeleri sayesinde çalışanlar, resmi iş tanımlarında bulunan görevleri yerine getirmenin dışında rollerinin ötesine geçerek yani ekstra rol davranışı sergileyerek ve çalışma arkadaşlarına karşı işbirliği ve onları zor durumlarda desteklemeye yönelik davranışlarda bulunabilirler. Bu çalışmada sağlık hizmet sektörü çalışanlarından hemşirelerin demografik özellikleri, psikolojik sermaye düzeyleri, prososyal hizmet davranışı sergileme düzeyleri ve bu değişkenlerin birbirleri ile ilişkilerinin analizi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun'da bulunan hastanelerde çalışan hemşireler oluşturmaktadır. Örneklemi ise çalışmanın veri toplama aşamasına gönüllü katılım sağlayan 293 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 9 soruluk 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Psikolojik sermaye düzeyini belirlemek için ise Luthans ve arkadaşları (2007) tarafından geliştirilen Basım ve Çetin (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan dört alt boyut ve 24 maddeden oluşan 'Psikolojik Sermaye Ölçeği' kullanılmıştır. Prososyal hizmet davranışı düzeyini test etmek için Ackfeldt ve Wong (2006) tarafından geliştirilen Yeşiltaş vd. (2013) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan 17 maddeden oluşan 'Prososyal Örgütsel Davranış Ölçeği' kullanılmıştır. Elde edilen veriler, yüzde (%), frekans, ortalama, standart sapma, çarpıklık, basıklık değerleri olarak gösterilmiştir. Verilerin normal bir dağılım gösterdiği ölçümlenerek değişkenler arasında etki ve ilişkileri belirlemek amacıyla parametrik testler (Korelasyon ve Regresyon Analizi) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların psikolojik sermayeleri prososyal hizmet davranışı sergilemelerini pozitif ve anlamlı olarak etkilemektedir.

Psychological capitals of individuals can affect their behavior. Individuals with a high level of psychological capital can easily exhibit prosocial behaviors in business life. Thanks to their psychological capital, employees can perform tasks beyond their role in official job descriptions, ie by acting extra role behaviors and collaborating with colleagues and supporting them in difficult situations. In this study, it was aimed to analyze the demographic characteristics, psychological capital levels, prosocial service behaviors levels of nurses from health care service sector employees and the relationship of these variables with each other. The population of the study consisted of nurses working in hospitals in Samsun province. The sample consists of 293 nurses who voluntarily participated in the data collection phase of the study. 9-item 'Demographic Information Form' was prepared by the researcher in order to determine the demographic characteristics of the participants. Luthans and etc. (2007) developed by Basım and Çetin (2012) by Turkish had adopted 24-item 'Psychological Capital Scale' is used. Ackfeldt and Wong (2006) and developed by Yeşiltaş and etc. (2013) by Turkish 'had adopted 17-item 'Prosocial Service Bahavior Scale' is used. The data obtained were reflected as percentage (%), frequency, mean, standard deviation, skewness, kurtosis values. Parametric tests (correlation and regression analysis) were used to determine the effects and relationship between variables by measuring the normal distribution of the data. According to the findings of the research, psychological capital levels of the participants had a positive effect on the prosocial behaviors.