Çiftçilerin Ürün Desenlerine Karar Vermelerini Etkileyen Faktörler: Samsun İli Bafra İlçesi Sebze Yetiştiricileri Örneği

Abstract

Çiftçilerin tarım sektörünün doğal yapısından kaynaklanan birçok unsuru dikkate alarak çeşitliürünler arasından kendilerine en uygun olanını nasıl seçtikleri ve üretimine nasıl kararverdiklerinin belirlenmesi önemlidir. Bu araştırmanın amacı, Samsun ili Bafra ilçesindeki sebzeyetiştiricilerinin ürün desenlerine karar verirken etkilendikleri faktörleri belirlemektir. Bu amacaulaşmak için basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 122 çiftçi ile anket yapılmıştır.Çiftçilerin ürün desenlerine karar verirken etkilendikleri faktörleri belirlemek amacıyla, incelenenliteratürden yararlanılarak ve araştırmacı tarafından yapılan pilot çalışmalardan hareketle sosyalve kişisel, ekonomik, fiziksel ve iklim koşullarından kaynaklı faktörleri içine alan 67 madde tespitedilmiştir. Çiftçilerin düşüncelerini yansıtan ifadeler Likert tipi beşli bir ölçeklendirmeye görepuanlanmıştır. Araştırmada istatistiksel işlemler sırasına göre iç tutarlılık katsayılarınınbelirlenmesi, açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi olarak gerçekleştirilmiştir vebulgular sunulmuştur. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %57,74’ünüaçıklayan; ürün özellikleri, fiziksel özellikler, işletme özellikleri, doğal faktörler, sulamaözellikleri ve işgücü özellikleri olarak altı faktör grubu ortaya çıkmıştır. Analiz sonuçlarından eldeedilen bulgulara göre çiftçilerin ürün desenlerini planlarken etkilendikleri en önemli faktör ürünözelliği ile ilişkilidir. Ancak, çiftçiler üretecekleri ürünlere karar verirken sadece ürünözelliklerinden değil aynı zamanda ellerinde olmayan farklı koşullardan etkilenmektedirler.Dolayısıyla çiftçilerin kararlarını etkileyen faktörler arasında davranış özelliklerinin de dikkatealınması gerektiği düşünülmektedir.