Jandarma Genel Komutanlığı Özelinde 7068 Sayılı Kanun'un Usul İlkeleri Çerçevesinde İncelenmesi

Abstract

Jandarma Genel Komutanlığı; kısa bir süre öncesine kadar bağlısı olduğu Türk Silahlı Kuvvetleri gibi halkın bağrından çıkan bir yapıya sahip olması ve emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunması gibi kritik bir görevi yürütmesi hasebiyle 'disiplin'e, kuruluşundan bu yana diğer kurumlara nispeten daha çok önem vermiştir. Şu su götürmez bir gerçektir ki, önleyici ve adli görevleri kapsamında ülkenin genel düzeninin sağlanmasından sorumlu olan bir kurumun öncelikle kendi iç düzenini sağlaması gerekmektedir. Aksi durumda meydana gelecek temel hak ve özgürlüklerin yoğun ihlali sebebi ile toplumun sürükleneceği kaos hali, muhakkak bir sonuç olarak görünmektedir. Yürütülen görevin kendine has özelliği gereği bazı durumlarda ivedi alınması gereken kararların muhakeme edilmeden uygulanması gerekmektedir. Yine mesleğin icrası ve icrasında kullanılan araç ve gereçler de yüksek mesleki risk ihtiva etmektedir. Bu koşulların doğal sonucu olarak kurum içinde sert bir hiyerarşi ilişkisi oluşturulmuştur. Bu sert yapının kurum çalışanlarının hak ihlaline araç olmasını engellemek, ayrıca personelin idare karşısında hukuki güvenliğini de sağlamak maksadıyla; disiplin işlemlerinin önceden belirlenecek ve herkes tarafından uyulması zorunlu olacak kurallar yoluyla yerine getirilmesi gerekmektedir. Hukuk devleti ilkesinin de bir gereği olan ve 'usul hükümleri' olarak tanımlayabileceğimiz bu kurallar; disiplin hukuku açısından disiplinsizliğin muhatabı personel ile disiplin soruşturması ve disiplin cezasının tesisinde yetkili amir veya kurullara, hangi kurallar çerçevesinde hareket edileceğini önceden göstererek idarenin kişi hakkı ihlalinin önüne geçmek gibi basit usul hataları sonucu disiplinsizliklerin cezasız kalmasını engelleyerek önleyici etkide bulunmakta, ayrıca idare tarafından haksız disiplin işlemine tabi tutulan personel açısından da hukuki teminat teşkil etmektedir. Türk hukuk sistemimizde çalışmamızı yaptığımız an itibari ile disiplin usul işlemlerinin tümünü içeren genel kanun niteliğinde bir düzenleme bulunmaması, kuralların genel olarak yargısal içtihatlar ve farklı kanunlarla kısmi olarak hüküm altına alınması sonucu belirginleşmesi hali; uygulamada birçok hatanın yapılmasına sebep olmaktadır. Özellikle yakın zamana kadar bu kurallardan haberdar dahi olmayan ve bu yüzden ulusal ve uluslararası yargı tarafından birçok hak ihlali kararına muhatap olan Jandarma Genel Komutanlığı'nı geçmiş alışkanlıklardan kurtarmak ve adil ve huzurlu bir çalışma ortamı oluşturarak sunduğu hizmetin verimliliğini artırmak maksadıyla 8 Mart 2018 tarihinde yürürlüğe giren 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'u 'disiplin usul ilkeleri' açısından güncel yargı kararları ile birlikte inceledik. Ana konumuza destek olması açısından; çalışmamızın ilk bölümde anlam karmaşasına engel olmak amacıyla kavramsal incelemede, ikinci bölümde ise jandarma personelinin geçmişten günümüze tabi olduğu mevzuatlar özellikle değişimlerine sebep olan uluslararası mahkeme kararları kapsamında ele alınmıştır. Anahtar Sözcükler: idare, jandarma, disiplin, usul ilkeleri, disiplin suçu, disiplin cezası.

General Commandership of Gendarmerie since its establishment, due to has a structure coming from the heart of the public like Turkish Armed Forces which belongs to until a short while ago and perform a critical task such as protect public order with safety and security, gives importance to 'discipline' more than other instituations relatively. It is a crystal clear fact that the instution which is responsible for maintaining general order of the country within the scope of its preventive and juridical duties, primarily must ensure its internal order. Otherwise, the chaos condition that society will be slided into due to intense violation of fundamental rights and freedoms, will be seen as a certain result. In some cases, urgent decisions to be made should be implemented without reasoning by force of idiosyncrasy of the duty carried out. Also, practising and tools and materials used during practising involve high occupational hazard. As a natural consequence of this circumstances, a solid hierarchy relationship is created in the instution. In order to prevent being a tool of violation of right for personnel of this solid structure and also in order to ensure the legal security of the personnel against the management, discipline process will be predetermined and carried out through rules that need to be obeyed by everybody. These rules, that we can define as 'procedure provisions' and by force of principle of the state of law, show preventive effect by blocking impunity of the indisciplines as a result of simple procesure mistakes like averting violation of personnel rights of the management and by foreshowing to the personal who is answerer of indiscipline with authorized superior or council that will perform disciplinary proceeding and establish disciplinary punishment, to be acted within the scope of which rules in terms of discipline law and these rules also constitute legal assurance for personnel who was subjected to unfair discipline process by management. In Turkish judicial system, due to there is not any regulation like public act including all of the discipline process actions right now that we are into and apparent condition that as a result of ensuring partially with different law and judicatory precedents of the rules causes making many mistakes in practise. Especially, we analysed 7068 numbered law that Delegated Legistation About Law Enforcement Discipline Provision that effectuated march in 2018 with current ruling in terms of discipline process principles in order to increase productivity of the service offered by creating a fair and peaceful work environment and save the General Commandership of Gendermerie, that not even be informed until quite recently from these rules and for this reason be held responsible for many decision of violation of right by national and international judgement, from its past habit. In terms of supporting of our main topic, we made cognitive examination in the first section of the study to block ambiguity, in the second section the legislations, especially within international judgments causing changes, that subject to from past to present of gendarmerie personnel are discussed. Key Words: Management, gendarme, discipline, process principles, disciplinary offense, disciplinary punishment