Karadeniz Bölgesinde Yağış ve Sıcaklık Verilerinin Yenilikçi Şen Yöntemi İle Trend Analizi

Abstract

Yağış ve sıcaklık değerleri ile yapılan trend analizleri iklim değişikliği çalışmaları için önemlidir. Bu çalışmada Karadeniz Bölgesinde bulunan 16 istasyonun yıllık ve mevsimsel trendleri, 1960-2015 tarihleri arasında tespit edilen yağış ve sıcaklık verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Bu amaçla Yenilikçi Şen yöntemi, Mann-Kendal ve Spearman'ın rho testleri 1960-2015 veri aralığına sahip 16 gözlem istasyonuna uygulanmıştır. Trendin varlığı %95 güven aralığında belirlenmiştir. Yapılan trend analiz sonuçları karşılaştırıldığında yıllık toplam yağış verileri için yapılan Yenilikçi Şen yöntemine göre 15 istasyonda artan trend gözlenirken, yalnızca Düzce'de azalan trend tespit edilmiştir. Mann-Kendall yönteminin yıllık toplam yağış verilerinin analizinde 6 istasyonda artan trendler belirlenirken, Spearman'ın rho testinde ise 6 istasyonda artan trend belirlenmiştir. Yıllık ortalama sıcaklık verilerinin trend analizinde, Şen yöntemine göre tüm istasyonlarda artan trendler tespit edilmiştir. Mann-Kendall yöntemine göre 7 istasyonda artan trend varlığı belirlenirken, Spearman'ın rho testinde ise 11 istasyonda artan trend gözlenmiştir. Mevsimsel trend analizleri incelendiğinde ise toplam yağışlarda Şen yöntemine göre kış mevsimi için azalan trend varlığı daha fazla olduğu görülmektedir. Diğer mevsimler de ise artan trend sonuçları daha yoğun olarak gözlenmektedir. Ancak Mann-Kendall ve Spearman'ın rho testlerine göre yapılan analiz sonuçlarında her iki yöntem içinde kışın herhangi bir trend gözlenmezken, ilkbaharda ise sadece Bayburt'ta artan trendler gözlenmektedir. Yaz yağışlarında sadece Samsun istasyonunda her iki yöntem içinde artan trend belirlenmiştir. Sonbaharda ise aynı 6 istasyonda her iki yöntem için de artan trendler tespit edilmiştir. Ortalama sıcaklık verilerinin analizlerinde Mann-Kendall yöntemine göre tüm mevsimlerde sadece 15 istasyonda artan trend belirlenmiştir. Geriye kalan tüm istasyonlarda herhangi bir trend gözlenmemiştir. Spearman'ın rho testine göre ise kış, ilkbahar ve sonbahar sıcaklıklarında toplam 9 istasyonda artan trend gözlenirken, yaz sıcaklıklarının tamamında artan trendler tespit edilmiştir.Analyzes on precipitation and temperature data are important for climate change studies. This study, annual and seasonal trend analyzes of 16 stations in the Black Sea Region were analyzed using the precipitation and temperature data recorded between 1960 and 2015. For this purpose, the innovative Sen method, rho tests of Spearman and Mann-Kendall were applied to 16 observation stations with a data range of 1960 to 2015. The existence of trend was determined in 95% confidence interval. When the trend analysis results are compared, according to the innovative Sen method for the annual total precipitation data, the increasing trend was observed in 15 stations, while the decreasing trend was detected only in Düzce. In the analysis of the annual total precipitation data of the Mann-Kendall method, increasing trends were determined at 6 stations, while to Spearman rho test, the increasing trend was determined at 6 stations. In the trend analysis of annual average temperature data, increasing trends were determined at all stations according to the Sen method. According to the Mann-Kendall method, the increasing trend was determined at 7 stations, while the increasing trend was determined at 11 stations according to Spearman rho test. When the seasonal trend analyzes are analyzed, it is seen that the decreasing trend asset is higher for the winter season compared to the Sen method in total precipitation. In other seasons, increasing trend results are observed more intensely. However, according to the results of the analysis made according to the rho test of Spearman and Mann-Kendall, while no trend is observed in the winter in both methods, only increasing trends are observed in Bayburt in the spring. In summer rains, only the increasing trend has been determined in Samsun station in both methods. In autumn, increasing trends for both methods were identified at the same 6 stations. In the analysis of average temperature data, an increase trend was detected in only 15 stations in the all of 4 seasons according to the Mann-Kendall method. No trend was observed of all remaining stations. According to Spearman rho test, while increasing trend was observed in 9 stations in winter, spring and autumn temperatures, increasing trends were detected in all summer temperatures.