Dedeli, Gülaçar ve Kocadal Köylerinde (Torul-Gümüşhane) Mevsimlik Nüfus Hareketleri

Abstract

Bu çalışma kapsamında Gümüşhane'nin Torul İlçesine bağlı üç köyünde (Dedeli, Gülaçar, Kocadal) mevsimlik işgücü kaynaklı nüfus hareketleri, sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan ele alınmış, köylere ve köylülere nasıl bir etkisinin olduğu sebep sonuç ilişkileri ile ortaya konmuştur. Yerleşim tarihi boyunca önemli iç ve dış göç olaylarının yaşandığı bölgede iç göç halen tüm hızıyla varlığını sürdürmektedir. Yöredeki köylerde görülen en önemli nüfus hareketlerinden biri de yürüttükleri tarım, hayvancılık ve ormancılığa dayalı ekonomik faaliyetlerin kendilerini geçindirmeye yeterli gelmediğine kanaat getiren birçok aile bireyinin katıldığı gurbetçilik adı da verilen mevsimlik işgücü göçüdür. İl genelinde de gözlenen bu gurbetçi göçünün yanı sıra emekli ve yaşlıların kışın şehre yazın köye göçü, yaylacı göçü, turizm/yazlıkçı göçü ve öğrenci göçü köylerde karşılaşılan diğer belli başlı mevsimlik göç çeşitleridir. Geçim sıkıntısı, ek gelir ihtiyacı, eğitim, sağlık ve iş alanların yetersizliği gibi itici faktörlerin, araştırma sahasındaki köylerde göçe zemin hazırlayan ve göçü hızlandıran ana sebepler olduğu görülmektedir. Bununla birlikte özellikle yakın il ve ilçe merkezlerinde yerleşmiş bulunan köy nüfusuna kayıtlı insanların köyleriyle bağlantısı aktif bir şekilde devam etmektedir. Zira her ne kadar miras yoluyla bölünmüş kısıtlı tarım arazilerinde de olsa başta bahçe ziraatı olmak üzere yaptıkları tarımsal faaliyetler, bölge insanına şehir hayatını kolaylaştıran ekonomik girdi sağlamaktadır. İl genelinde geçerli olan bu durum yöre insanının kırsal kesimle olan bağlantısının halen çok güçlü olduğunu ve kır ile kent arasındaki ekonomik ilişkinin devam ettiğini göstermektedir. Köylerde daimi olarak kalan nüfusun ise mevcut yapıya uygun bir şekilde geçimini zorunlu olarak tarım ve hayvancılığa dayandırdığı görülmektedir. Arıcılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, yörede rakım ve flora yapısının uygun olması ve akarsu kaynaklarının zenginliğinin yanısıra, devletin bu alanlarda yürüttüğü destekleyici politikalar ve sağladığı teşvikler sebebiyle ekonomik anlamda getirisi en yüksek zirai faaliyetlerdendir. Yöre başta Artabel Gölleri Tabiat Parkı olmak üzere doğal, kültürel ve rekreasyonel birçok turizm kaynağına sahiptir. Köylerde turizm gibi tarım dışı sektör istihdamının sağlanması ve dezavantajlı alanlarda tarım dışı gelir getirici faaliyetlerin yaygınlaştırılması, kırdan kente göçün istikrara kavuşturulması ve de önlenmesi noktasında önem taşımaktadır. Anahtar Sözcükler: Gümüşhane, Torul, Artabel, göç, mevsimlik işgücü,

Within the scope of this study, migration movements due to seasonal work force in three villages (Dedeli, Gülaçar, Kocadal) of Torul district of Gümüşhane province were discussed from social, cultural and economical point of view. Internal migration from the region where significant internal and external migration events are experienced throughout the settlement period still continues to exist at full speed. One of the most important population movements in the villages in the region is the seasonal labor force migration, which is also called as the expatriate participation of many family members who think that economic activities based on agriculture, animal husbandry and forestry are not sufficient to support them. Besides this expatriate migration which is observed throughout the province, there are also a number of seasonal labor force migrations such as migrants of elderly people in the summer, migrants of transhumant, migrants in tourism/summerhouses and migrant students in the villages. Driving factors such as livelihood, additional income need, inadequacy in education, health and work areas seem to be the main reasons for accelerating immigration and preparing the settlement grounds in the surveyed villages. However, the people who are registered in the village population, especially those located in the nearby city centers, continue to be actively connected with the villages. Even if limited agricultural lands divided by inheritance, agricultural activities, especially gardening, provide the region's people with economic input that facilitates their urban life. This situation which is valid throughout the province shows that the connection of the people of the region with the countryside is still very strong and the rural-urban economy continues. The permanent population in the villages, on the other hand, seems to depend on agriculture and livestock breeding as a means of subsistence. Beekeeping and aquaculture are the most economically significant agricultural activities due to the availability of altitude and flora in the region and the richness of the river resources as well as the supportive policies and incentives the state plays in these areas. The region has many natural, cultural and recreational resources, especially the Artabel Lakes Nature Park. Ensuring the employment of non-agricultural sectors such as tourism in villages and dissemination of non-agricultural income-generating activities in disadvantaged areas is important at the point of stabilizing and preventing the migration rural to urban areas. Key Words: Gümüşhane, Torul, Artabel, migration, seasonal labour force,