Kırsaldaki Yaşlı Kadınların Yalnızlık Düzeylerinin ve Sosyal Hizmet İhtiyaçlarının Belirlenmesi

Abstract

Bu araştırma, kırsal bölgelerde yaşayan yaşlı kadınların yalnızlık düzeylerini tespit etmek ve sosyal hizmet ihtiyaçlarını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Samsun ilinin kırsal alanlarında yaşayan yaşlı kadınlar oluştururken, örneklemini 65 yaş ve üzeri 181 kadın birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini ve sosyal hizmet ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyo-demografik bilgi formu ile geçerlilik ve güvenilirliği sağlanmış 'Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği' kullanılmıştır. Çalışma, ilişkisel tarama modeli esas alınarak yürütülmüş ve elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, kırsalda yaşayan yaşlı kadınların büyük çoğunluğunun 65–80 yaş aralığında olduğu ve yaş ortalamasının 75,75±9,28 olarak belirlendiği görülmüştür. Katılımcıların çoğunun yaşamlarının önemli bir kısmını köyde geçirdiği, kırsalda ikamet etmeye devam ettikleri ve sosyal destek kaynaklarının sınırlı olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yalnızlık düzeylerinin özellikle yalnız yaşayan, dul olan, düşük gelir düzeyine sahip ve kronik sağlık sorunları bulunan bireylerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal etkileşim imkânlarının kısıtlı olması, sosyal izolasyonu artırmakta ve yalnızlık hissini derinleştirmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, kırsalda yaşayan yaşlı kadınların sosyal hizmetlere erişimlerinin artırılması, evde bakım ve psikososyal destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması, aile ve toplum temelli müdahalelerin teşvik edilmesi, kırsala özgü sosyal politikaların geliştirilmesi, yaşlı kadınlara yönelik eğitim programlarının uygulanması, yaşlı kadın kooperatifleri kurulması, gönüllü destek ağlarının oluşturulması ve toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi önerilmektedir. Araştırma, sosyal hizmet alanında politika ve uygulama geliştirme açısından önemli veriler sunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Kırsal Yaşlı Kadınlar, Yalnızlık, Sosyal Hizmet İhtiyaçları, Sosyal İzolasyon, Yaşlılık

This study was conducted to determine the loneliness levels of elderly women living in rural areas and to reveal their social service needs. The universe of the study consisted of elderly women living in rural areas of Samsun province, while the sample consisted of 181 female individuals aged 65 and over. The research used a socio-demographic information form prepared by the researcher to determine the socio-demographic characteristics and social service needs of the participants, and the 'Loneliness Scale for the Elderly', whose validity and reliability were ensured, as a data collection tool. The study was conducted based on the relational screening model and the obtained data were analyzed using statistical methods. In line with the findings obtained, it was observed that the majority of elderly women living in rural areas were between the ages of 65 and 80, and the average age was determined as 75.75±9.28. It was determined that most of the participants spent a significant part of their lives in the village, continued to reside in the rural area, and had limited social support resources. According to the results of the study, it was determined that loneliness levels were higher especially in individuals living alone, widowed, with low income levels, and those with chronic health problems. In addition, limited opportunities for social interaction increase social isolation and deepen the feeling of loneliness. In line with these findings, it is recommended that elderly women living in rural areas be given access to social services, home care and psychosocial support services be expanded, family and community-based interventions be encouraged, rural-specific social policies be developed, training programs for elderly women be implemented, elderly women's cooperatives be established, voluntary support networks be established, and social awareness be strengthened. The research provides important data in terms of developing policies and practices in the field of social services. Keywords: Rural Elderly Women, Loneliness, Social Service Needs, Social Isolation, Elderly