Analojik Akıl Yürütmenin Önemi ve Eğitimdeki Rolü

Abstract

Analojik akıl yürütme veya analoji yoluyla argüman oluşturma, iki veya daha fazla şeyin bazı açılardan benzer olduğu sonucuna varılan belirli bir düşünme biçimidir. Analojik akıl yürütme; sınıflandırma, öğrenme, problem çözme ve yaratıcı düşünme ile ilgili olarak bilişsel gelişimin temel yapı taşını oluşturmaktadır. Ayrıca insanın akıl yürütmesinin her zaman içeriksiz genel çıkarsama kurallarına göre çalışmadığı, daha ziyade belirli bilgi yapılarına bağlı olduğu ve içinde bulunduğu bağlamdan büyük ölçüde etkilendiği gerçeğiyle ilgilidir. Analojik akıl yürütme, yalnızca bilinen bir alandan bilgi aktararak yeni bir alanın etkili bir şekilde öğrenilmesine izin vermekle kalmayıp, aynı zamanda alanlar arasında ilkelerin fark edilmesi ve soyutlanmasına teşvik etmektedir. Eğitim ortamında analojik akıl yürütme, öğrencilerin karşılaştıkları bir problemi önceki örneklere dayanarak çözmesini, belirli bir dizi sorundan ayrıntıların çıkarılmasını, yapısal benzerliklerin karşılaştırılması ve çözülmesi ile daha önce farklı alanlar arasındaki ortak noktaların çıkarılmasını içermektedir. Dolayısıyla bu düşünme biçimini hem doğuştan gelen bir yetenek hem de geliştirilebilecek temel bir öğrenme mekanizması olarak ifade etmek mümkündür. Bütün bunlar göz önüne alındığında analojik akıl yürütmenin bireyler için oldukça önemli olduğu ve eğitimde rol aldığı görülmektedir. Yapılan bu çalışma ile analojik akıl yürütmenin önemi ve eğitimdeki rolünün vurgulanması amaçlanmıştır