Samsun ve Sinop Müzesi'ndeki Bir Grup Tunç Çağı Seramiği

Abstract

Anadolu'da Erken Tunç Çağ'ı seramiğine bakıldığı zaman çeşitli kültür bölgelerine sahip olduğu görülmektedir. Bu bölgeler Troia I- Yortan, Frigya ve Bitinya, Büyük Menderes- Yukarı Porsuk Havzaları, Likya- Pisidya, Kilikya Yöresi, Orta Karadeniz, Karaz Kültürü, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Orta Anadolu Bölgeleridir. Her bölge kendine özgü mal grupları sayesinde birbirlerinden ayrılmaktadır. Anadolu'da ki bölgesel çeşitlilik ve bölgelerin etkileşim içinde olması ayrıca yerleşimlerde zengin bir kültür yapısının oluşmasını sağlamıştır. Yapılan sistemli kazılar sayesinde Anadolu'daki Erken Tunç Çağ'ı buluntularının kültürel farklarla birbirinden ayrılması bizlere bu seramiklerin hangi bölgelere ait olduğunu göstermektedir. Araştırmamızda incelediğimiz seramiklerin mal grupları ve tipolojik özellikleri ele alınmıştır. Elde edilen bulgular ışığında çanak seramiklerin sahip oldukları formları, bezemeleri, kullanım amaçları, Anadolu'da yer alan diğer çağdaş kültür bölgeleri ile etkileşimi üzerinde yeni sonuçlar elde etmek hedeflenmiştir. İncelediğimiz seramiklerin büyük bir kısmı satın alma yoluyla müzeye gelmesinden dolayı da bize herhangi bir stratigrafi vermemektedir. Bu nedenle çalışmamızda satın alma yoluyla gelen malzemeleri değerlendirirken stil kritiği çerçevesinde form grupları ve bu form gruplarının değişim ve etkileşimi ile bezeme anlayışı belirleyici bir faktör olarak kullanılmıştır. Samsun ve Sinop Müzeleri'ndeki Tunç Çağı'na ait seramikleri hakkında sonuca gidilmeye çalışılmıştır. Tezimiz de Samsun ve Sinop Müzeleri'nde bulunan Tunç Çağ'ına ait seramikler değerlendirilerek, dönemindeki diğer seramik kültür merkezleri ile karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmalar doğrultusunda eserlerin kullanıldıkları dönemin tarihlendirilebilmesi ve tipolojik olarak benzer örneklerinin hangi coğrafyalarda görüldüğünü tespit etme açısından önem arz etmektedir.

When we look at the Early Bronze Age pottery in Anatolia, it is seen that it has various cultural regions. These regions are Troia I- Yortan, Phrygia and Bithynia, Buyuk Menderes- Upper Porsuk Basins, Lycia-Pisidia, Cilicia Region, Central Black Sea, Karaz Culture, Southeastern Anatolia Region and Central Anatolia Regions. Each region is distinguished from each other by its unique product groups. The regional diversity in Anatolia and the interaction of the regions also ensured the formation of a rich cultural structure in the settlements. Thanks to the systematic excavations, the cultural differences of the Early Bronze Age finds in Anatolia show us which regions these ceramics belong to. The ware groups and typological features of the ceramics we examined in our research were discussed. In the light of the findings, it is aimed to obtain new results on the forms, decorations, uses, and interaction of pottery with other contemporary cultural regions in Anatolia. Since most of the ceramics we examined were brought to the museum by purchase, they do not give us any stratigraphy. For this reason, in our study, form groups, the change and interaction of these form groups and the understanding of decoration were used as a determining factor in the framework of style critique while evaluating the materials that came through the purchase. It has been tried to reach a conclusion about the Bronze Age ceramics in Samsun and Sinop Museums. In our thesis, the ceramics belonging to the Bronze Age in Samsun and Sinop Museums were evaluated and compared with other ceramic culture centers of the period. In line with the studies carried out, it is important to be able to date the works of the period in which they were used and to determine in which geographies the typologically similar examples are seen.