İbn Hazm'ın El-muhallâ Adlı Eserinde İmam Şâfiî'ye Ait Görüşlerin Tahkiki (Aile Hukuku Örneği)

Abstract

İbn Hazm hem İslam hem de Batı dünyasında oldukça iyi tanınan önde gelen Müslüman ilim adamlarından biridir. Endülüs döneminde yaşayan İbn Hazm'ın İslam hukukunda Zâhirîlik düşüncesini savunmasından dolayı diğer mezhep imamları gibi önemli bir konumda bulunduğu kabul edilir. İbn Hazm, naslardan hüküm elde ederken zâhirî bir metot kullanmakta olup onun kullandığı bu yöntem literal manayı benimseme olarak ifade edilir. Fıkhın yanı sıra İbn Hazm hadis, dil ve edebiyat, kelam, tarih gibi alanlarda birçok eser telif etmiştir. Bu çalışmada İbn Hazm'ın el-Muhallâ adlı eseri baz alınarak, aile hukuku bağlamında İmam Şâfiî'ye nispet ettiği görüşlerin isabetli olup olmadığının tespiti konu edinilmiştir. Giriş ve iki bölümden oluşan bu çalışmanın giriş bölümünü araştırmanın konusu, amacı, kaynakları ve yöntemini oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde İbn Hazm ile ilgili genel bilgiler aktarıldıktan sonra onun ilim hayatı, öğrencileri ve eserlerinden bahsedilmektedir. İkinci bölümde ise İbn Hazm'ın el-Muhallâ adlı eserinde aile hukuku ile ilgili İmam Şâfiî'ye nispet ettiği görüşler Şâfiî mezhebi kaynaklarına göre isabetle nakledilip nakledilmediği değerlendirilmiştir. İbn Hazm'ın mezkur eserinde aile hukuku ile ilgili İmam Şâfiî'ye atfedilen 117 görüşten 111 tanesi isabetli olup 6 görüş hatalı olarak nakledilmiştir. Hatalı olan görüşler Nikâh (3), Mehir (1), Zıhâr (1), Nafaka (1) konularında yer almaktadır.

Ibn Hazm is well-earned and one of the leading Muslim scholars in both the Muslim and Western world. It is accepted that Ibn Hazm, who lived in the Andalusian period, had an important position like other sect imams due to his advocacy of Zâhirî thought in Islamic law. Ibn Hazm uses Zâhirî method while deriving judgments from the nass, and this method he uses can be expressed as linguistical. In addition to fiqh, Ibn Hazm authored many works in areas such hadith, language and literature, theology and history. In this study, it is aimed to determine the views he attributed to Imam Shafii in the context to family law based on Ibn Hazm's work named al-Muhallâ. The introduction part of this study which consists of two parts includes the subject, purpose, resources and method of the research. In the first section of the study, after giving general information about Ibn Hazm, his scientific life, students and works are mentioned. In the second section of the study, Ibn Hazm's views on family law in his work named al-Muhallâ were compared with the views of İmam Shafii. In Ibn Hazm's aforementioned work, 111 out of 117 opinions attributed to İmam Shafii on family law were correct and 6 opinions were conveyed from Imam Shafii incorrect. In exact opinions are included in subjects of Marriage (3), Dower (1), Zihar (1) and Alimony (1).