Dinleri Anlamada Fenomenolojik Yöntem Sorunu Wilfred Cantwell Smith Örneği

Abstract

Bu araştırma, dinleri anlama konusunda din fenomenolojisi disiplininin etkisini ve katkısını analiz etmektedir. Bu çalışmada II. Dünya Savaşından sonra din fenomenolojisinin en etkili şahsiyetlerinden biri olan Cantwell Smith'in fikirleri ve kavramları üzerine odaklanmayı tercih etmekteyiz. Bu çalışmada Smith'i seçmemizin nedeni, özselci ve şeyleştirici olan din fenomenolojisine karşı gelmesi ve diyalojik ve dinamik bir yöntemi savunmasıdır. Smith tarafından geliştirilen çağdaş ve yeni stil fenomenoloji, dini fenomeni inananın perspektifine göre ele alır ya da dindarların ve içeriden bakanların niyetlerine odaklanır. Bu bakımdan klasik fenomenoloji, fenomeni kendinde şey gibi düşünürken, Smith'in fenomenolojisi, dini sembollerin şahsi boyutunu ve anlamını tespit etmeye çalışır. Bu araştırmada Smith'in personalizmi tarafından geliştirilen yeni stil fenomenolojinin klasik fenomenolojinin özselciliği, tarih dışı ve statik eğiliminin ötesine geçmede rol oynadığını göstermeye çalışmaktayız. Diyalojik ve dinamik bir model olarak yeni stil fenomenoloji, klasik fenomenoloji tarafından savunulan nesnelcilik, bağlamdan arındırma ve ahistorik yapılar gibi bazı sorunlardan sakınmaktadır. Bu araştırmada kutsalın otonomisi ve indirgemecilik karşıtlığı bağlamında Smith ve diğer çağdaş fenomenologlar arasındaki müşterek unsurları vurgulamaktayız. Dindeki aşkın unsuru anlamanın önemi üzerinde Smith'in bütün vurgusu, dini gelenekleri kendisi aracılığıyla insanların aşkın gerçekliği kavradıkları pencereler olarak kabul ettiklerini önermektedir. Bu, dindar şahısla ilgili empati noktasındaki vurgusuyla ve dinin pozitivist anlayışının indirgemeci eğilimlerine karşı olan düşmanlığıyla açıkça ortaya konmaktadır

This study analyses the effect and the contribution of the dicipline of the phenomenology of religion on understanding religions. In this study we prefer to focus on ideas and concepts of Wilfred Cantwell Smith who is one of the most effective personalities of phenomenology of religion after the World War II. The reason of our choosing Smith in this study is that he opposes phenomenology of religion which is essentialist and reifying and advocates a method which is dialogical and dinamic. Modern and new style phenomenology which has been developed by Smith deals with religious phenomenon according to believer?s perspective or focuses on the intentions of adherents or insiders. In this regard while classical phenomenology is considering phenomenon as thing in itself, Smith?s phenomenology tries to fix the personal dimension and meaning of the religious symbols. In this research we try to demonstrate how the new style phenomenology, which is developed by Smith?s personalism, has enacted to go beyond classical phenomenology?s essentialism, unhistorical and statical tendency. New style phenomenology as a dialogical and dynamic model abstains from some problems like objectivism, decontextualisation, ahistoric structures which are advocated by the classical phenomenology. In this research we points out common elements between Smith and other phenomenologists in the context of autonomy of the sacred and anti-reductionism. Smith?s overall emphasis on the importance of understanding the transcendent element in religion suggests that he regarded religious traditions as windows through which people apprehend the transcendental reality. This is demontrated clearly by Smith?s stress on the emphaty for the religious person and his hostility towards the reductionistic tendencies of the pozitivist understanding of religion.