Bir Bilgi Yönetim Aracı Olarak Entelektüel Sermayenin İşletme Performansına Etkisi: Samsun İlinde Bir Uygulama

Abstract

Küreselleşme ile birlikte dünyada hem sosyal hem de ekonomik anlamda çok önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler daha önce hiç olmadığı kadar ekonomik ve toplumsal değişimi hızlandırmıştır. Bilgisayar, cep telefonu ve internet kullanımının sosyo-ekonomik yaşamda yaygınlaşması, işletmelerin bilgiye erişimini kolaylaştırmıştır. Buna bağlı olarak üretim ve pazarlama başta olmak üzere tüm süreçlerde bilginin kullanımı artmış ve işletmelerin toplumun her kesimine ulaşması kolaylaşmıştır. Diğer taraftan bilginin üretim faktörleri arasında kullanılması hem işletmelerin hem de tüketicilerin üretim ve tüketim tercihlerindeki rasyonaliteyi artırmıştır. Bunların bir sonucu olarak da küresel ekonomik aktivite önemli ölçüde artmıştır. Günümüzde işletmeler klasik üretim faktörlerini geliştirmenin yanında, daha yüksek katma değer oluşturan, rekabet avantajı sağlayan ve firma performansını artıran entelektüel sermaye faktörüne daha fazla önem vermektedirler. Entelektüel sermayenin temel bileşenleri olan; örgüt, çalışanlar ve müşteriyle ilişkiler işletmelerin defter değeri ile piyasa değeri arasındaki farkın önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu bakımdan entelektüel sermaye daha çok maddi olmayan ve bilgiye dayalı kaynakları içermektedir. Entelektüel sermayenin bilgiye dayalı kaynaklardan oluşması ölçme ve analizde bazı sorunlar oluştursa da karar verme süreçlerinde ve politika geliştirmede işletmelere önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada entelektüel sermaye kavramı ve entelektüel sermayenin şirket performansına etkisi ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde Samsun ili Organize Sanayi Bölgesinde bulunan 56 işletmeye anket yöntemi uygulanarak veriler toplanmış ve analize tabi tutulmuştur. Yapılan korelasyon ve regresyon analizlerinde entelektüel sermaye ve şirket performansı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Korelasyon analizi sonucuna göre şirket performansı ile entelektüel sermaye bileşenleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yapılan çoklu regresyon analizinde ise entelektüel sermayenin şirket performansına olan etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre işletmelerin ilişkisel sermayesi ile işletme performansı arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve şirket verimliliğini ve sürdürülebilirliğini etkilediği saptanmıştır.

Together with globalization, the world has witnessed drastic changes in both social and economic terms. These developments in information and communication technologies accelerated economic and social changes than ever before. With popularization of use of computers, cell phones, and the internet in socio-economic life, the business organizations now have the chance to access information more easily. Therefore, the use of information has increased in each process, especially production and marketing, and the business organizations can now easily address to everyone. On the other hand, the use of information among the factors of production has increased the rationality in production and consumption preferences of both business organizations and the consumers. As a result, global economic activity has increased significantly. Along with improving traditional production factors, today's business organizations attach more importance to intellectual capital factor, which creates added value, provides competitive advantage, and increases company's performance. Organization, employees, and customer relations, which are the fundamental components of intellectual capital, constitute a good part of the difference between the book values and the market values of business organizations. In this sense, intellectual capital rather contains intangible and information-based resources. The fact that the intellectual capital contains information-based resources makes great contributions to business organizations in decision- and policy-making processes, even though some problems occur in assessment and analysis. In this study, the concept of intellectual capital and the influence of intellectual capital on the performance of the company have been discussed. In the implementation stage of the study, data have been collected from 56 business organizations in Samsun Organized Industrial Site through survey method and the data have been analyzed. In the correlation and regression analysis, the relationship between intellectual capital and the performance of the company has been analyzed. According to the results of correlation analysis, positive and significant relationship between the performance of the company and intellectual capital components has been found. In the multiple regression analysis, the influence of intellectual capital on the performance of the company has been analyzed. According to the results of this study, a significant relationship has been observed between the relational capital and the performance of the company, and this relationship has affected the productivity and sustainability of the company.