Temporomandibular Eklem Disk Deplasmanlarında Yüksek Çözünürlüklü Ultrasonografinin Tanı Diğer

Abstract

ÖZET Temporomandibular eklem (TME) hastalıkları değişik etyoloj ilere sahip olup bu hastalıkların önemli bir grubunu disk deplasmanları teşkil etmektedir. Disk deplasmanları aynı zamanda TME 'de eklem içi bozukluğunun da en sık sebebini oluşturur. Bu çalışmanın amacı eklem içi bozukluğu ve disk deplasmanı belirtileri olan hastalarda yüksek çözünürlüklü ultrasonografî (YÇUS)'nin disk deplasmanlarında duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif öngörü değerleri ile tanısal doğruluğunu altın standart kabul edilen manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile karşılaştırarak saptamaktır. Temmuz 2002 - Ocak 2005 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Anabilim Dalı tarafından bir ya da her iki TME 'sinde eklem içi bozukluğu ve disk deplasmanı bulguları olan, eklem içi bozukluğu ve disk deplasmanı ön tanısı ile gönderilen hastalara bölümümüzde her iki TMETerini kapsayacak şekilde 10 Mega Hertz (MHz)Tik lineer transdüser ile dinamik YÇUS ve ardından MRG incelemesi yapıldı. Araştırmaya 92'si bayan, 29'u erkek toplam 1 1 1 hasta (222 eklem) dâhil edildi. Yapılan tetkiklerinde geçirilmiş travma sonucu tek taraflı mandibula kondil kırığı ve psödoartroz geliştiği anlaşılan ve tek taraflı diskektomi operasyonu geçiren hastaların birer eklemi çalışmadan çıkarılarak toplamda 220 eklem araştırma kapsamında değerlendirildi. Hastalarımızın kronolojik yaşlan 13-55 yaş arasında değişmekte olup yaş ortalamaları 27.7 ± 10.3 idi. Dinamik olarak ağız kapalı ve açık pozisyonlarda yapılan YÇUS incelemesinde deplasman varlığı MRG ile karşılaştırıldığında 1 1 9 doğru pozitif, 59 doğru negatif, 1 5 yanlış pozitif, 27 yanlış negatif sonuç bulunmuştur. Bu sonuçlara göre YÇUS'nin disk deplasmanlarının tanısında duyarlılığı % 81.5, özgüllüğü % 79.7, pozitif öngörü değeri % 88.8, negatif öngörü değeri % 68.6 ve tanısal doğruluğu % 80.9 olarak saptanmıştır. YÇUS'nin redüksiyonlu disk deplasmanlarını saptamadaki duyarlılığı % 86.5, özgüllüğü % 81.67, olumlu öngörü değeri % 76.2, olumsuz öngörü değeri % 89.9, tanısal doğruluğu % 83.6 bulunmuştur. YÇUS'nin redüksiyonsuz disk deplasmanlarını saptamadaki duyarlılığı % 50.8, özgüllüğü % 96.9, olumlu öngörü değeri % 85.2, olumsuz öngörü değeri % 84.9 ve tanısal doğruluğu % 85 bulunmuştur. YÇUS'nin TME hastalıklarının kullanımında artması ultrasonografî (US) uygulayıcılarının bu alanda deneyimini arttırdıkça disk deplasmanlarının saptanmasında tanısal doğruluk oranlan artacaktır. VIIYanlış pozitif sonuçların azaltılması gereksiz tedavileri de engelleyecektir. Redüksiyon konusunda MRG'de olabilecek yanlış tanılar dinamik ve tekrarlanabilir olması nedeniyle YÇUS ile giderilebilecektir. Sonuç olarak, yüksek tanısal doğruluk ve düşük yanlış pozitif sonuç elde edilmesi, ucuz, kolay uygulanabilir ve tekrarlanabilir olması nedeniyle YÇUS, TME disk deplasmanlarında tarama ve tanı koymada ilk yöntem olarak kullanılabilir. Anahtar kelimeler: Temporomandibular eklem, disk deplasmanı, ultrasonografi, manyetik rezonans görüntüleme. VIIIABSTRACT Temporomandibular joint diseases (TMJ) contain various etiology and its majority cause disk displacement. The most common cause of internal derangement is disk displacement. In this study, magnetic resonance imaging (MRI) being taken as a reference, the sensitivity, specificity, positive and negative predictive values, and diagnostic accuracy of HR-US was used in the detection of disk displacement in patients with TMJ internal derangement symptoms. Between July 2002 and January 2005, 1 1 1 Patients (222 TMJ) with clinical diagnosis of internal derangement -refered to us from Ondokuz Mayıs University Maxillofacial and Oral Diagnosis and Surgery Department- underwent dynamic high-resolution ultrasonography (HR-US) and followed by MRI for TMJ. For HR-US examinations 10 Mhz linear transducer was used. The joint distances and disk of 2 patients could not be evaluated optimally because one had a left condyle fracture and the other had a left diskectomy operation, so they were excluded. The 220 joints included in the study were evaluated for disk displacement. Of these patients 92 were female and 19 were male. The mean age was 27.7± 10.3 with a range of 13- 55. In dynamic HR-US examinations the results both at closed-mouth and maximum mouth opening positions were; 110 true positive, 59 true negative, 15 false positive, and 27 false negative according to the presence of disk displacement. According to these results HR- US yielded a sensitivity of 81.5 %, a specificity of 73.7 %, a positive predictive value of 88.8 %, a negative predictive value of 68.6 % and diagnostic accuracy of 80.7 % in disk displacement diagnosis. The sensitivity of HR-US in detection of disk displacement with reduction was % 86.5, specificity of % 81.67, a positive predictive value of % 76.2, negative predictive value of % 89.9 and diagnostic accuracy of % 83.6. The sensitivity of HR-US in detection of disk displacement without reduction was % 50.8, specificity of 96.9, a positive predictive value of % 85.2, negative predictive value of % 84.9 and diagnostic accuracy of % 85. As the employment of HR-US in TMJ disorders and the experience of US operators in this field increases, the percentage of diagnostic accuracy in the detection of disk displacement will also increase. The decrease in false positive results will consequently prevent the unnecessary treatments. Since HR-US is a dynamic and repeatable technique, false diagnosis related to reduction with MRI can be eliminated. In this sense, by obtaining IXhigh diagnostic accuracy and low false positive results, HR-US can become the method of choice in the examination and diagnosis of the internal derangement of TMJ. Key words: Temporomandibular joint, disk displacement, ultrasonography, magnetic resonance imaging. X