Karadeniz Bölgesinde Yetişmekte Olan Yüksek Boylu Maviyemiş (Vaccinium Corymbosum L.), Çay Üzümü (Vaccinium Arctostaphylos L.) ve Çoban Üzümü (Vaccinium Myrtillus L.) Tohumlarında Çıkış Üzerine Bazı Uygulamaların Etkilerinin Saptanması

Abstract

Bu çalışma, Karadeniz Bölgesinde asıl ürünlerden biri olmaya başlayan maviyemiş (Vaccinium corymbosum L. Cv. `Toro') ile Karadeniz Bölgesinin doğusundaki ormanlık alanlar ile yayla kesimlerinde yabani olarak yetişmekte olan çay üzümü (Vaccinium arctostaphylos L.) ve çoban üzümü (Vaccinium myrtillus L.) tohumlarının çimlenmesi ile şaşırtılan ve yaşayan bitki oranı üzerine giberellin (GA3) uygulamaları (0, 100, 500, 1000 ve 1500 ppm) ile soğukta bekletme sürelerinin (0, 30, 60, 120 ve 180 gün) etkilerini saptamak amacıyla yapılmıştır. En yüksek çıkış oranı, maviyemişte %90.67 ile 30 gün soğukta bekletilen ve 1500 ppm GA3 uygulanan tohumlardan, çay üzümünde %45.67 ile soğukta bekletilmeyen ve 100 ppm GA3 uygulanan tohumlardan ve çoban üzümünde ise %91.00 ile 180 gün soğukta bekletilen ve 1500 ppm GA3 uygulanan tohumlardan elde edilmiştir.Şaşırtılan bitki oranı, maviyemiş, çay üzümü ve çoban üzümünde sırasıyla %90.67, %45.67 ve %76.67 ile 30 gün soğukta bekletilen ve 1500 ppm GA3 uygulanan, 0 gün soğukta bekletilen ve 100 ppm GA3 uygulanan ve 120 gün soğukta bekletilen ve 1000 ppm GA3 uygulanan tohumlardan elde edilen çöğürlerde en yüksek olduğu saptanmıştır.Yaşayan bitki oranının ise maviyemiş, çay üzümü ve çoban üzümü çöğürlerinde sırasıyla %87.67, %44.67 ve %69.67 ile 30 gün soğukta bekletilen ve 100 ppm GA3 uygulanan, 0 gün soğukta bekletilen ve 100 ppm GA3 uygulanan ve 120 gün soğukta bekletilen ve 1000 ppm GA3 uygulanan tohumlarda en yüksek olduğu tespit edilmiştir.This research has been conducted to determine the effect of exogenous giberellin (GA3) (0, 100, 500, 1000 and 1500 ppm) application and dry-cold stratification (0, 30, 60, 120 and 180 days) at +4°C on germination and mortality of several Vaccinium plant seeds and seedlings. In the study, seeds collected from northern highbush blueberry (Cv. Toro) which they widespread alongside the Black Sea Region of Turkey and wild Vacciniums of Caucasian whortleberry and bilberry genotypes which natively grown in the forest and plateaus of the same region of Turkey. The highest germination rate observed from the 30 days dry-cold stratification and 1500 ppm GA3 application for highbush blueberry, un-stratified and 100 ppm GA3 application for Caucasian whortleberry and 180 days stratification and 1500 ppm GA3 application for bilberry as 90.67%, 45.67% and 91.00%, respectively. The rate of transplanted seedlings were 90.67% (30 days stratification and 1500 ppm GA3) for blueberry, 45.67% (un-stratified and 100 ppm GA3) for Caucasian whortleberry and 69.67% (120 days stratification and 1000 ppm GA3) for bilberry. The mortality rates of seedlings were 87.67% (30 days stratification and 100 ppm GA3) for blueberry, 44.67% (un-stratified and 100 ppm GA3) for Caucasian whortleberry and 69.67% (120 days stratification and 1000 ppm GA3) for bilberry.