Hassas Tıpta Genomik Dizileme: Uygulamalar, Yorumlama ve Sınırlamalar

Abstract

Genomik dizileme (GS), hassas tıpta (PM) temel bir taş haline gelerek hastalık duyarlılığı, tanı ve tedavi özelleştirmesiyle bağlantılı genetik varyantların tanımlanmasını kolaylaştırmaktadır. Tüm ekzom dizileme (WES) ve tüm genom dizileme (WGS) dahil olmak üzere yeni nesil dizileme teknolojilerinden yararlanan GS, nadir hastalıkların, kanserlerin ve çok faktörlü durumların genetik temellerine dair eşsiz içgörüler sağlar. WES, patojenik varyantları etkili bir şekilde belirleyerek protein kodlayan bölgelere odaklanırken, WGS kapsamlı genomik kapsam sunarak yapısal ve kodlamayan varyantların tespitini mümkün kılar. Dönüştürücü potansiyeline rağmen GS, varyant yorumlama zorlukları, kodlamayan bölgeler için kapsamlı açıklama eksikliği ve klinik önem değerlendirmesinde değişkenlik gibi sınırlamalarla karşı karşıyadır. ClinVar ve GnomAD gibi varyant veritabanlarının makine öğrenimi odaklı açıklama ile birleştirilmesi, varyant önceliklendirmesini ve klinik uygulanabilirliği iyileştirmiştir. Ancak, GS'nin klinik uygulamada uygulanması, sağlık hizmeti sağlayıcıları arasındaki bilgi boşlukları ve eyleme geçirilebilir mutasyonları tanımlamadaki tutarsızlıklar nedeniyle engellenmeye devam ediyor. Çoklu omik veri entegrasyonu ile birleştirilmiş mekansal transkriptomik ve tek hücreli genomik gibi ortaya çıkan teknikler, bu zorlukları ele alarak GS'nin PM'deki hassasiyetini ve faydasını artırmayı vaat ediyor. Bu inceleme, erken hastalık riski tespiti, hedefli terapötikler ve onkogenomik ilerlemeler dahil olmak üzere GS'nin klinik uygulamalarını vurgularken, yorumlayıcı ve operasyonel engellerini de ele alıyor. Gelecekteki yönler, GS'nin klinik etkisini en üst düzeye çıkarmak için teknoloji yeniliklerini ve disiplinler arası stratejileri vurgulayarak, onu kişiselleştirilmiş sağlık hizmeti çağında kritik bir araç olarak konumlandırıyor.