Şizofreni Tanılı Bireylerde Öz Şefkatli Farkındalık Temelli Psikoeğitim Programının Kendini Damgalama Üzerine Etkisi

Abstract

Materyal ve Metot: Tek kör randomize kontrollü deneysel türde olan bu araştırmanın verileri Haziran-Ağustos 2024 tarihleri arasında Giresun Eğitim Araştırma Hastanesine bağlı Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde takip edilen şizofreni tanılı bireylerden elde edilmiştir. Araştırmanın evrenini bu merkeze kayıtlı 547 birey, örneklem grubunu ise bu bireylerin arasından dahil edilme kriterlerini karşılayan 42 şizofreni tanılı birey oluşturmuştur. Ön testleri uygulanan örneklem grubu basit randomizasyon ile deney (n=21) ve kontrol (n=21) grubuna ayrılmıştır. Araştırma kapsamında deney grubuna dahil edilen şizofreni tanılı bireylere bu grubun özelliklerine göre araştırma kapsamında uyarlanan öz şefkatli farkındalık temelli psikoeğitim programı uygulanmıştır. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu ve Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, Ki-kare Testi, Bağımsız örneklem t-testi ve karışık Ölçümler için iki faktörlü ANOVA testleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan şizofreni tanılı bireyler tanıtıcı özellikleri açısından incelendiğinde, deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Deney ve kontrol grubundaki katılımcıların son test ölçümlerinde Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği toplam ve Yabancılaşma, Kalıp Yargıların Onaylanması, Algılanan Ayrımcılık ve Sosyal Geri Çekilme alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenirken (p<0.05); iki grubun Damgalanmaya Karşı Direnç alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadığı saptanmıştır (p>0.05). Uygulanan psikoeğitim programının şizofreni tanılı bireylerin Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği toplam puanlarını % 17.3 düzeyinde anlamlı ve geniş bir etki oluşturarak azalttığı belirlenmiştir (η2=0.173; p=0.006). Sonuç: Şizofreni tanılı bireylere yönelik uyarlanan öz şefkatli farkındalık psikoeğitim programının, şizofreni tanılı bireylerin kendini damgalama düzeyini azaltmada etkili bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Şizofreni, öz şefkatli farkındalık, kendini damgalama, psikoeğitim, psikiyatri hemşireliği.

Material and Method: The data of this single-blind randomized controlled experimental study were obtained from individuals diagnosed with schizophrenia who were followed up at the Community Mental Health Center affiliated with Giresun Training and Research Hospital between June and August 2024. The population of the research consisted of 547 individuals registered in this center, and the sample group consisted of 42 individuals diagnosed with schizophrenia who met the inclusion criteria. The sample group, to which pretests were applied, was divided into experimental (n = 21) and control (n = 21) groups by simple randomization. Within the scope of the research, a self-compassionate awareness-based psychoeducation program adapted within the scope of the research according to the characteristics of this group was applied to individuals diagnosed with schizophrenia who were included in the experimental group. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form and the Internalized Stigma Scale in Mental Illnesses. Chi-square Test, Independent samples t-test and two-factor ANOVA tests for mixed Measurements were used to analyze the data. Findings: When the individuals diagnosed with schizophrenia who participated in the study were examined in terms of their descriptive characteristics, it was determined that there was no statistically significant difference between the experimental and control groups (p>0.05). While it was determined that there was a significant difference between the Internalized Stigma Scale in Mental Illnesses total and Alienation, Stereotype Confirmation, Perceived Discrimination and Social Withdrawal sub-dimension mean scores in the post-test measurements of the participants in the experimental and control groups (p<0.05); it was determined that there was no statistically significant difference between the two groups' Resistance to Stigma sub-dimension mean scores (p>0.05). It was determined that the applied psychoeducation program reduced the Internalized Stigma Scale in Mental Illnesses total scores of individuals diagnosed with schizophrenia by creating a significant and large effect at the level of 17.3% (η2=0.173; p=0.006). Conclusion: It was concluded that the self-compassion psychoeducation program adapted for individuals diagnosed with schizophrenia was an effective method in reducing the level of self-stigma in individuals diagnosed with schizophrenia. Keywords: Schizophrenia, self-compassion, self-stigma, psychoeducation, psychiatric nursing.