Metinlerarasılık ve Ahmet Telli'nin Nidâ Kitabının Metinlerarasılık Kuramı Açısından İncelenmesi

Abstract

Metinlerarasılık, özellikle Postmodern edebiyat kuramında oldukça önemli bir yöntemdir. Çeşitli metinlerarası ilişki kurma biçimleri vardır ve metinlerarası ilişkiler vasıtasıyla edebî eserler, birbirleriyle etkileşim hâlinde olur. Dilbilimciler ve kuramcılar, metinlerarasılığı genel olarak, bir metnin, öncel metinlerle ilişkisi, bağlantısı, alışverişi şeklinde tanımlarlar. Metinlerarasılık, Türkiye'de, son yıllarda önemini artırmış olsa da henüz yeterince eğilinmemiş bir alandır. Özellikle postmodern eserler olmak üzere, edebiyatımızda birçok eser, metinlerarası ilişkiler bakımından incelenmeyi beklemektedir. Bu bağlamda, Türk edebiyatının yaşayan önemli şairlerden biri olan Ahmet Telli'nin eserleri incelenmeye oldukça elverişlidir. Metinlerarasıkta, gelenekle nasıl ilişki kurulup onun yeniden nasıl üretildiği gibi hususlar da önemlidir. Bu tezin yapılış amacı da, Ahmet Telli'nin yayımlanan son şiir kitabı olan Nidâ'daki şiirlerin metinlerarası ilişkiler bakımından incelenmesi ve onların gelenekle ilişkilerinin tespit edilmesidir. Bunun için öncelikle, şairin şiir ve düzyazı kitapları, hakkında yayımlanmış eserler, kendisiyle yapılmış söyleşiler taranmıştır. Ancak tezin evreni için, bilimde noktasal incelemelerin makbul olduğu düşüncesiyle bir şiir kitabı odak alınmış; hem şairin son şiir kitabı olması hem de 2011 yılında Altın Portakal Şiir Ödülü'nü kazanması hasebiyle Nidâ kitabı, inceleme nesnesi olarak belirlenmiştir. Şairin diğer şiir kitaplarında yer alan bazı şiirler ise örneklem evrenini temsil etmektedir. Tez çalışması boyunca iki yüze yakın literatür taranmış ve bunlardan en alâkalı olanları tezin genelinde referans olarak kullanılmıştır. Metinlerarası ilişkilerin tasnifi için, bu alanda kült eserler olarak kabul edilen Kubilay Aktulum'un metinlerarasılık ile ilgili kitaplarından faydalanılmıştır. Nidâ'da metinlerarasılık yöntemi olarak alıntı ve göndergelerin sıklığı dikkat çekmiştir. Nidâ örneğinde, şairlerin metinlerarası yöntemleri kullanmalarının eserlerini birçok yönden zenginleştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda metinlerarası ilişkiler, Nidâ'yı zenginleştirmiş, Ahmet Telli'ye de, gelenekten beslenme ve onu dönüştürerek yeniden inşa etme gücü vermiştir. Anahtar Sözcükler: postmodern, gelenek, Kubilay Aktulum, alıntı, gönderge.Intertextuality is a very important method, especially in postmodern literary theory. There are various forms of making intertextual connections and through intertextual connections literary works interact with each other. Linguists and theorists define intertextuality in general as the association, connection and relation of a text with predecessor texts. Although intertextuality has increased its importance in Turkey recently, it is not a sufficiently studied field, yet. A great number of works of art, especially postmodern works, are waiting to be analyzed in our literature in terms of intertextual connections. Within this context, the works of Ahmet Telli, one of the most important poets of Turkish literature who is still alive, are suitable for analysis. In intertextuality, aspects such as how to connect with tradition and how to reproduce tradition are also important. The purpose of this thesis is to analyze the poems in Ahmet Telli's most recently published poetry book Nidâ in terms of intertextual connections and to find out their connections with tradition. For this purpose, first of all, the poet's poetry and prose books, works published about him and conversations with him were reviewed. However, for the universe of the thesis, one poetry book was focused on considering that spot analysis is acceptable in science, and thus, the author's book Nidâ was chosen as the object of analysis both since it is the author's latest book and since it received 2011 the Golden Orange Poetry Award. Some poems in other books of the author represent the universe of the sample. During the thesis study, about two hundred literature were reviewed and the most relevant ones were used in the thesis as reference. For the classification of intertextual connections, Kubilay Aktulum's books about intertextuality, which are accepted as cult works in this field, were used. In Nidâ, the frequency of quotations and references were remarkable as a method of intertextuality. In Nidâ example, it was concluded that use of intertextual methods by poets enriched their works of art in many aspects. Within this context, intertextual connections enriched Nidâ and gave Ahmet Telli the power to be fueled by tradition and to rebuild tradition by transforming it. Key Words: postmodern, tradition, Kubilay Aktulum, quotation, reference.