Ortaokul Öğrencilerinin Sıfır Atıkla İlgili Görüşlerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin sıfır atık ile ilgili görüşlerini farklı değişkenler açısından analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma yöntemin eşzamanlı üçgenleme deseni kullanılmıştır. Araştırma Amasya merkezde belirlenen altı farklı ortaokulun 5.-8. Sınıflarında öğrenim gören öğrencilerden, 403 gönüllü öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri iki ayrı kategoriden oluşan görüşme formu aracılığı ile elde edilmiştir. Görüşme formunun, öğrencilerin demografik bilgilerinin elde edildiği birinci kısmını; kapalı ve açık uçlu sorulardan oluşan ikinci kısmı takip etmektedir. Kapalı uçlu sorular öğrencilerin sıfır atıkla ilgili görüşlerini içerirken, açık uçlu sorular bu görüşlerin nedenlerine yönelik hazırlanmıştır. Elde edilen öğrenci görüşleri, betimsel analiz yöntemiyle üç ana kategori ve toplam 12 alt kategoride ele alınmış olup, alt kategoride belirlenen kodlar frekans ve yüzde değerleri ile analiz edilmiştir. Öğrencilerden toplanan sıfır atıkla ilgili görüşleri arasında anlamlı fark olduğu yada olmadığı Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri ile belirlenmiş ve p<0,05 değeri baz alınmıştır. Nicel veriler için Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,763'dür. Nitel veriler için iki kodlayıcı arasındaki uyum oranı %87,6 olarak hesaplanmıştır. Analiz sonuçlarına göre; öğrencilerin çoğunun atık, sıfır atık ve sıfır atık projesi ile ilgili daha fazla bilgi edinmek, biliçli olmak ve etkinlik yapmak istedikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin sıfır atıkla ilgili görüşlerinde cinsiyet, okul, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu ve ikamet ettikleri yerleşke açısından anlamlı fark bulunurken, diğer değişkenler açısından anlamlı fark bulunamamıştır. Öğrencilerin sıfır atık ile ilgili daha fazla bilgilendirilmesi, bilgilendirmelere ailelerin de dahil edilmesi, sıfır atık etkinliklerinde onların daha fazla yer almaların sağlanması, öğrencilerde sıfır atık algısını yüksek tutacak her türlü görsel, işitsel materyal, yayın gibi araçlara yer verilmesi önerilmektedir. Ayrıca fen bilimleri dersinin içeriğinin ve etkinlik sayısının arttırılması, öğrencilerin sıfır atık yaklaşımını yaşam tarzı haline getirmeleri için gereken tedbirlerin alınması önerilmektedir. AnahtarTHE ANALYSIS OF MIDDLE SCHOOL STUDENTS' OPINIONS ABOUT ZERO WASTE IN TERMS OF SOME VARIABLES This research was carried out to analyze the opinions of secondary school students about zero waste in terms of different variables. The mixed method simultaneous triangulation design model was used in the research. The research was conducted on 5th-8th grade students studying in six different secondary schools determined in the center of Amasya. It was carried out with 403 volunteer students, consisting of primary school students. The data of the research was obtained through an interview form consisting of two separate categories. The first part of the interview form, where demographic information of the students is obtained; follows the second part, consisting of closed and open-ended questions. While closed-ended questions were aimed at students' opinions about zero waste, open-ended questions were prepared to examine the reasons for these opinions. The student opinions obtained were discussed in two main categories and a total of 12 subcategories with the descriptive analysis method, and the codes determined in the subcategory were analyzed with frequency and percentage values. It was determined by Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests that there was or was not a significant difference between the opinions of the students about the zero waste collected and the value of p <0.05 was taken as basis. The reliability coefficient of the interview form used is 0,763. The agreement rate the two coders for qualitative data was collwcted as 87,6%. According to the analysis results; It was determined that most of the students wanted to learn more about waste, zero waste and zero waste projects, be conscious and do activities. While there was a significant difference in students' zero waste awareness levels in terms of gender, school, grade level, mother's education level and campus of residence, no significant difference was found in terms of other variables. In addition to providing students with more information about zero waste, taking part in more zero waste activities, and including families in the information; It is recommended to increase the number of all kinds of visual and audio materials, publications, course content and activities that will keep the zero waste perception high among students, and to take the necessary measures to ensure that students make the zero waste approach a lifestyle.